കണ്ടതും കേട്ടതും അറിഞ്ഞതും - 3

"പണ്ടുള്ളവർ വാഴയിലയിൽ കഴിച്ചിരുന്നതും, ഭാര്യയും ഭർത്താവും ഒരു പാത്രത്തിൽ നിന്നു കഴിച്ചിരുന്നതും ഒക്കെ എന്തിനായിരുന്നുവെന്ന് ഈ കൊറോണക്കാലത്ത് ലോക്ക് ഡൗണിലിരിക്കുമ്പോൾവ്യക്തമായി മനസ്സിലാവുന്നു"

വീക്ഷണം

കിളി ഒന്നാം മരത്തിനോടാരാഞ്ഞു:

"ഒന്നാം മരമേ, നിന്റെ പഴങ്ങൾ തിന്നു് ഞാൻ വിശപ്പടക്കിക്കോട്ടെ?"
 
ഒന്നാം മരം കെറുവിച്ചു:
 
"എന്റെ ദുരവസ്ഥക്ക് കാരണഭൂതരായവരുടെ പരമ്പരയിൽ പെട്ടവളാണ് നീ. നിനക്ക് ഞാനെന്റെ പഴം തരില്ല"
 
കിളി: "അയ്യോ, എന്റെ പൂർവ്വികർ നിന്നോടെന്തു ചെയ്തു?"
 
ഒന്നാം മരം: "എന്റെ വിത്ത് ഈ കീഴ്ക്കാംതൂക്കായ പാറയിടുക്കിൽ കൊണ്ടിട്ടതു് നിന്റെ പൂർവ്വികരാണ്. ഓരോ ദിവസവും ഞാൻ വളരുമ്പോൾ എന്റെ ചരിവ് കൂടിക്കൂടി വരുന്നു. എന്നെങ്കിലും സ്വന്തം ഭാരത്താൽ ഞാനീ പാറയിൽനിന്ന് അടർന്ന് നിലത്തുവീഴും. അതാവും എന്റെ അന്ത്യം"
 
കിളി: "ഒരുപക്ഷെ സമതലത്തിലാണ് നീ ജനിച്ചിരുന്നതെങ്കിൽ മനുഷ്യർ വന്ന് നിന്നെ വെട്ടിമാറ്റുമായിരുന്നില്ലേ?"
 
ഒന്നാംമരം: "ഒരിക്കലുമില്ല. മധുരമുള്ള പഴങ്ങൾ നൽകുന്ന എന്നെ മനുഷ്യർ ഉപദ്രവിക്കുമോ? ഇവിടിപ്പോൾ പഴങ്ങളുടെ ഭാരം പോലും എന്നിൽ ഭീതി ജനിപ്പിക്കുന്നു"
 
കിളി: "എന്നാൽ പിന്നെ സ്വയം മുരടിച്ച് വളരാതെ നിന്നുകൂടെ നിനക്ക്?"
 
ഒന്നാംമരം: "അതെങ്ങിനെ സാധിക്കും? എന്റെ വേരുകൾ താഴെ മണ്ണുവരെ എത്തിയിട്ടുണ്ടു്. സമൃദ്ധമായ വെള്ളവും വളക്കൂറുള്ള മണ്ണും. എനിക്ക് വളരാതിരിക്കാനാവുന്നില്ല"
 
കിളി: "സുഖമായി വളരാനുള്ള എല്ലാ സാഹചര്യവുമുണ്ടായിട്ടും നീ നിരാശനാണോ?"
 
ഒന്നാംമരം: "ഹും! സുഖ സാഹചര്യം പോലും! നീ കരുതുന്ന സുഖസാഹചര്യങ്ങളാണെന്റെ ശാപം. ഊട്ടിവളർത്തി ഈ പ്രകൃതി എന്നെ വലുതാക്കും. ഒടുക്കം ഒരു ദിവസം ഞാൻ സ്വന്തം ഭാരത്താൽ വീണു മരിക്കും. എനിക്കതറിയാം. ആ ദിവസത്തെ ഞാൻ പേടിയോടും ദുഃഖത്തോടും കൂടി കാത്തിരിക്കുന്നു"
 
കിളി രണ്ടാം മരത്തിനോടാരാഞ്ഞു:
 
"രണ്ടാം മരമേ, നിന്റെ പഴങ്ങൾ തിന്നു് ഞാൻ വിശപ്പടക്കിക്കോട്ടെ?"
 
രണ്ടാംമരം ആഹ്ലാദപൂർവ്വം കിളിയെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
 
"തീർച്ചയായും! വിത്തുപാകി എന്നെ ഒരു വലിയ മരമായി വളരാൻ വിട്ടത് നിന്റെ പൂർവ്വികരാണ്. നിനക്കെപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും എന്റെ പഴങ്ങൾ തിന്നാം"
 
കിളി: "എന്റെ പൂർവ്വികർ നിന്നെ കുത്തനെയുള്ള പാറക്കൂട്ടത്തിൽ വളർത്തിയതിന് അവരോട് ദേഷ്യം തോന്നുന്നില്ലേ?"
 
രണ്ടാംമരം: "എന്തിന്? മറ്റെവിടെയെങ്കിലുമായിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷെ മനുഷ്യർ ഇതിനോടകം എന്നെ അവന്റെ മഴുവി നിരയാക്കിയിട്ടുണ്ടാവും"
 
കിളി: "കൂടുതൽ വളർന്നു കഴിയുമ്പോൾ സ്വന്തം ഭാരത്താൽ നീ ഇനിയും ചെരിയും. അങ്ങിനെ കുറേക്കഴിയുമ്പോൾ നീ ഒടിഞ്ഞു പോകില്ലേ?"
 
രണ്ടാംമരം: " ആവശ്യത്തിൽ കൂടുതൽ വളരാൻ ഞാനാഗ്രഹിക്കുന്നില്ല"
 
കിളി: " പക്ഷെ നിന്റെ വേരുകൾ വളക്കൂറും വെള്ളവുമുള്ള മണ്ണിലാണോടുന്നതു്. നിനക്ക് വളരാതിരിക്കാനാവില്ല"
 
രണ്ടാംമരം: "അതേ മണ്ണിലും ചുറ്റുമുള്ള പാറകളിലും ഞാനെന്റെ വേരുകൾ ഉറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ വളർച്ച താങ്ങാനുള്ള ശേഷി എന്റെ വേരുകൾക്കുണ്ടു്. അവയ്ക്കറിയാം, ഞാനെത്ര വലുതാവുന്നുണ്ടെന്നു്. എന്നെ ഊട്ടിവളർത്തുന്ന ഈ പ്രകൃതി തന്നെ എന്നെ സംരക്ഷിക്കും. എനിക്കുറപ്പുണ്ട്. ഇനിയൊരുപക്ഷെ നീ പറഞ്ഞമാതിരി ഞാൻ വീഴുമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പോലും ഇപ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ചോർക്കാനെനിക്ക് നേരമില്ല. ആ സന്ദർഭം ഒഴിവാക്കാൻ കൂടുതൽ പരിശ്രമിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം നിന്നെപ്പോലെ എന്റെ പഴങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് എന്നിൽ വസിക്കുന്ന സകല ജീവജാലങ്ങളേയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണെന്റെ ശ്രമം. അതാണെന്റെ ലക്ഷ്യം"

ചില “ലൈവ്” ഓർമ്മകൾ

അവതരണകലകളിൽ (performing arts) ഒരു കലാകാരന്റെ കഴിവു് അളക്കണമെങ്കിൽ ഒരു സദസ്സിനുമുമ്പിൽ നടത്തുന്ന പ്രകടനം വിലയിരുത്തണമെന്ന അഭിപ്രായക്കാരനാണു് ഞാൻ. സംഗീതം, അഭിനയം, പ്രസംഗം, ജാലവിദ്യ, നൃത്തം, അഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ തുടങ്ങി ഓരോ അവതരണകലകളിൽ പേരെടുത്ത എത്ര കലാകാരന്മാർക്കു് ഒരു “ലൈവ്” സദസ്സിനുമുമ്പിൽ കൃത്യതയോടെ തന്റെ കല അവതരിപ്പിക്കാനാകും? സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കൾ ചിലർ നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ശരിയാകാത്തതും സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഒന്നാന്തരമായി പാട്ടു റെക്കോർഡ് ചെയ്യുന്ന ഗായകനു് ഗാനമേളകളിൽ സ്വരമിടറുന്നതിനും കാരണം ഒരുപക്ഷെ തന്റെ കലയിൽ അവർക്കുള്ള പക്വതകുറവോ സദസ്സിനെ അഭിമുഖീകരിക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസക്കുറവോ എന്തുമാകാം.

ഞാനിവിടെ പറയാൻ തുടങ്ങിയതു് ചില live അവതരണങ്ങളിൽ കലാകാരന്മാരുടെ പ്രത്യുല്പന്നമതിത്വം അല്ലെങ്കിൽ സർഗ്ഗശേഷികൊണ്ടു് അവർ സദസ്സിനെ ആനന്ദത്തിലാറാടിച്ച കാര്യങ്ങളാണു്. ഞാൻ നേരിട്ടു് കണ്ടിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങൾ.

ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിനോടു് ഒരു ചായ്‌വുള്ളതിനാൽ അത്തരം കച്ചേരികളിൽ കണ്ട ചില അനുഭവങ്ങളാണു് ആദ്യം പറയാൻ തോന്നുന്നതു്.

തൊണ്ണൂറുകളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഒരിക്കൽ തൃശ്ശൂർ ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ഒരു fusion കച്ചേരി നടന്നു. സാക്സഫോൺ വിദ്വാൻ കദ്രി ഗോപാൽനാഥ്, തവിൽ വിദ്വാൻ ഹരിദ്വാരമംഗലം പഴനിവേൽ, ജാസ് ഡ്രം വിദ്വാൻ ശിവമണി എന്നിവർക്കൊപ്പം പശ്ചാത്തലസംഗീതമൊരുക്കാൻ നിരവധി സംഗീതജ്ഞരും അണി ചേർന്നിരുന്നു.

അന്നു് തൃശ്ശൂർ ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞിരുന്നു. അധികം പേരും ശിവമണിയുടെ ഡ്രംസ് പ്രകടനം കാണാൻ വന്നവരാണെന്നു് തോന്നുന്നു. കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വതസിദ്ധമായ ചില പ്രകടനങ്ങൾ വന്നപ്പോഴാണു് സദസ്സു് ഏറ്റവും ശബ്ദകോലാഹലമുണ്ടാക്കിയതു്. വേദിയിലിരുന്ന സംഗീതജ്ഞരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡ്രംസ് ആസ്വദിച്ചു. അന്നേരമൊക്കെയും പഴനിവേലിന്റെ മുഖത്തു് ഒരു പുഞ്ചിരിയുണ്ടായിരുന്നു.

തനിയാവർത്തനം (വാദ്യോപകരണങ്ങൾ മാറിമാറി വായിക്കുന്ന രീതി. ഈയവസരത്തിൽ ഡ്രംസ് വായിച്ചവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ തവിൽ തുടങ്ങും. അതുകഴിഞ്ഞു് വീണ്ടും ഡ്രംസ്) ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ഗതിമാറി. അതുവരെ പഴനിവേൽ വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു എന്നുതോന്നത്തക്ക പ്രകടനമാണു് അദ്ദേഹം കാഴ്ചവച്ചതു്. തവിലിൽ നിന്നു് ഇത്തരം ശബ്ദങ്ങളും താളങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാനാവുമോ എന്നു് ജനം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. പാശ്ചാത്യരീതിയിലുള്ള ഡ്രംസും തനി ദക്ഷിണേന്ത്യൻ വാദ്യമായ തവിലും അണുവിട വിടാതെ വിസ്മയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി. അതുവരെ ശിവമണിയുടെ പ്രകടനം അഭിനന്ദിച്ച ശ്രോതാക്കൾ പിന്നീടു് പഴനിവേലിനെ കൂടുതൽ ആസ്വദിക്കാൻ തുടങ്ങി എന്നു് തോന്നുന്നു.

അധികം പറയുന്നില്ല. തനിയാവർത്തനം അവസാനിച്ച ആ നിമിഷം തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്നു് ശിവമണി ചാടിയെഴുന്നേറ്റു. സ്റ്റേജില്ക്കൂടി ഓടി ജനസാഗരത്തെ സാക്ഷിയാക്കി അദ്ദേഹം പഴനിവേലിന്റെ കാൽക്കൽ സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു. പഴനിവേലാകട്ടെ സ്വതവേയുള്ള പുഞ്ചിരിവിടാതെ അദ്ദേഹത്തെ എഴുന്നേല്പ്പിച്ചു് എന്തോ സംസാരിച്ചു. തുടർന്നു് ഒരു പുത്തനുണർവോടെ ശിവമണി കച്ചേരി പുനരാരംഭിച്ചപ്പോഴും പഴനിവേലിന്റെ മുഖത്തു് കുസൃതിനിറഞ്ഞ ആ പുഞ്ചിരിയുണ്ടായിരുന്നു.

കദ്രി ഗോപാൽനാഥിനേയും പഴനിവേലിനേയും കുറിച്ചോർക്കുമ്പോൾ 2005ൽ ബാംഗ്ലൂരിൽ നടന്ന മറ്റൊരു കച്ചേരി ഓർമ്മവരുന്നു. അന്നു് വയലിൻ വായിച്ചിരുന്നതു് അതിപ്രഗല്ഭയായ കന്യാകുമാരിയായിരുന്നു. ഘടം വായിച്ച മഹിളയുടെ പേരു് ഓർമ്മവരുന്നില്ല.

കച്ചേരിയുടെ ഇടക്കു് കന്യാകുമാരിയുടെ അടുത്ത പരിചയക്കാരനോ ബന്ധുവോ ആയ ഒരു യുവാവു് വന്നു. പഴനിവേലിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിലാണു് ആ യുവാവു് ഇരുന്നതു്.

ഇത്തവണത്തെ തനിയാവർത്തനം ഇത്തിരി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു താളത്തിലായിരുന്നു. യുവാവു് താളമിടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നതു് പഴനിവേൽ ശ്രദ്ധിച്ചു. അദ്ദേഹം വായന നിർത്തി. എന്നിട്ടു് ആ താളത്തെക്കുറിച്ചു് വളരെ സാങ്കേതികമായി ചുരുങ്ങിയവാക്കുകളിൽ മനസ്സിലാക്കിത്തന്നു. എങ്ങിനെ വായിക്കണം എന്നു് തവിലിൽ ഉദാഹരണസഹിതം കാണിച്ചു. തുടർന്നു് നടന്ന തനിയാവർത്തനം ആ താളത്തിന്റെ സകലസാധ്യതകളേയും ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു. “ഇദ്ദേഹത്തിനുമാത്രമേ ഇത്രകേമമായി വായിക്കാനാകൂ” എന്നു് ആ പ്രകടനത്തെപ്പറ്റി കദ്രി പറഞ്ഞതോർക്കുന്നു.

98ൽ ഞാൻ മദിരാശിയിലാണു്. IITയിൽ ഒരിക്കൽ വയലിൻ വിദ്വാൻ കുന്നക്കുടി വൈദ്യനാഥന്റെ കച്ചേരി നടന്നു. അന്നു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെവന്നതു് ശിവമണിയും തബലമാന്ത്രികൻ ഉസ്താദ് സക്കീർ ഹുസൈനുമായിരുന്നു. കച്ചേരിയുടെ ഇടക്കു് സക്കീർ ഹുസൈൻ എഴുന്നേറ്റു. പതുക്കെ നടന്നു് ശിവമണിയുടെ പിന്നിലെത്തി. അവിടെവച്ചിരുന്ന രണ്ടു് ഡ്രംസ് സ്റ്റിക് എടുത്തു് അദ്ദേഹവും ശിവമണിയുടെ കൂടെ ഡ്രംസ് വായിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഡ്രംസിലും സക്കീർ ഹുസൈൻ തന്റെ പ്രാഗല്ഭ്യം തെളിയിച്ചു എന്നുപറഞ്ഞാൽ മതിയല്ലോ.

എൺപതുകളിൽ ഒരിക്കൽ എന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ഉണ്ണിമ്മാമനും അദ്ദേഹത്തിനെ സുഹൃത്തുക്കളും ചേർന്നു് കോഴിക്കോട്ടു് ഒരു ഗാനമേള ഏർപ്പാടാക്കി. ഉണ്ണിമ്മാമൻ വയലിനിസ്റ്റാണു്. ഗാനമേള പൊടിപൊടിക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്നു് കറന്റ് പോയി.

അന്നു് ജനറേറ്റരും മറ്റും അത്ര വ്യാപകമല്ല. കറന്റ് വരുന്നവരെ കാത്തിരിക്കണം. ടാഗോർ സെന്റിനറി ഹാളിലാണു് ഗാനമേള. നല്ല ഉഷ്ണം. കുറച്ചുനേരം കാത്തിരുന്നിട്ടും കറന്റ് വന്നില്ല. ജനത്തിനു് ചെറുതായി അരിശം വന്നുതുടങ്ങി.

പെട്ടെന്നു കേൾക്കാം വാദ്യസംഗീതം. മൈക്കില്ലെങ്കിലും വേദിയിലുള്ളവർ ഓർക്കെസ്റ്റ്ര വായിക്കുകയാണു്. ജനം നിശ്ശബ്ദരായി. മൈക്കില്ലാത്തതുകാരണം വളരെ നേർത്ത ശബ്ദമേ പിന്നിലുള്ളവർക്കു് കേൾക്കാൻ സാധിക്കൂ. അതുമനസ്സിലാക്കി സദസ്സു് പരിപൂർണ്ണ നിശ്ശബ്ദത പാലിച്ചു.

അന്നു് ഒരുമണിക്കൂറിലധികം ആ സംഗീതജ്ഞർ ഇങ്ങനെ സദസ്സിനെ രസിപ്പിച്ചു. പിന്നീടു് കറന്റ് വന്നപ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഗാനമേള തുടരുകയും ചെയ്തു.

ആ ഗാനമേളയെപ്പറ്റി ഞാൻ പിന്നീടു് പലപ്പോഴും ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടു്. മൂന്നു് മണിക്കൂർ നീളമുള്ള ഗാനമേളയാണെങ്കിൽ 35-40 പാട്ടു് വരെ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാനാവും. അതിനിടക്കു് പ്രതീക്ഷിക്കാതെ കൂടുതൽ പാട്ടുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ വേറെ പാട്ടുകൾ അവതരിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നാൽ ആ കലാകാരന്മാർ അതിനു് സജ്ജരായിരിക്കണം. അതായതു് 40 പാട്ടിനുപകരം ചുരുങ്ങിയതു് ഒരു 50-55 പാട്ടെങ്കിലും അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പു് നടത്തിയിരിക്കണം. വേണ്ടേ?

90ലോ 91ലോ തൃശ്ശൂരിൽ ചലചിത്ര പിന്നണിഗായകൻ എം ജി ശ്രീകുമാറിന്റെ ഗാനമേള നടന്നു. ഗാനമേളയിൽ അന്നത്തെ പുതിയ പാട്ടുകളേക്കാൾ ജനത്തിനിഷ്ടപ്പെട്ടതു് പഴയ പാട്ടുകളാണു്. അവർ കൂടുതൽ കൈയടിച്ചതു് അത്തരം പാട്ടുകൾക്കാണു്.

പഴയ പാട്ടുകളുടെ വരികൾ അദ്ദേഹം എഴുതി കൊണ്ടുവന്നിരുന്നതു് ഒരു കറുത്ത ഡയറിയിലാണു്. ആ ഡയറി കൈയിലെടുക്കുമ്പോഴേ ജനം കൈയടിക്കുന്നതു് ശ്രദ്ധിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീടു് പഴയ പാട്ടുകൾ മാത്രമാണാലപിച്ചതു്. അദ്ദേഹവും ട്രൂപ്പിലുള്ളവരും അവതരിപ്പിച്ചതിലും എത്രയോ അധികം ഗാനങ്ങൾ പരിശീലിച്ചാവണം വന്നിട്ടുണ്ടാവുക.

ഇന്നിപ്പോൾ ഗാനമേളകളിൽ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ വായിക്കുന്നതു് നന്നേ കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പകരം കീബോർഡിൽ പശ്ചാത്തലസംഗീതം റെക്കോർഡ് ചെയ്തു് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കും. ഗായകർ പാടുമ്പോൾ കീബോർഡ് ഈ സംഗീതമാവും പശ്ചാത്തലത്തിലൊരുക്കുക. ഗായകരും കീബോർഡുമുണ്ടെങ്കിൽ എത്ര ഗാനമേള വേണമെങ്കിലും നടത്താം എന്ന അവസ്ഥയാണു്.

ഇതു് പറയാൻ കാരണം, 4-5 കൊല്ലം മുമ്പു് ബാംഗ്ലൂരിൽ മറ്റൊരു മലയാള ചലചിത്ര പിന്നണിഗായിക നയിക്കുന്ന ഗാനമേളയിൽ പാട്ടിനിടക്കുവച്ചു് പശ്ചാത്തലസംഗീതം നിലച്ചുപോയി. ആ പാട്ടിന്റെ മുഴുവൻ പശ്ചാത്തലസംഗീതവും കീബോർഡിൽ ഫീഡ് ചെയ്യാൻ മറന്നുപോയതാവണം. എന്തൊരു ദുരവസ്ഥയാണെന്നു് നോക്കു. അവർക്കു് സദസ്സിനോടു് ക്ഷമപറയേണ്ടിവന്നു. എന്നാൽ നന്നായി പരിശീലിച്ച വാദ്യമേളക്കാരുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥ വരില്ലായിരുന്നു എന്നു് തീർച്ച. പ്രശസ്തി കൂടുന്തോറും ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയും കൂടും. അവർക്കുവേണ്ട നിലവാരത്തിനപ്പുറത്തേക്കുയരാൻ കഴിയുന്ന കലാകാരൻ എന്നും വിജയിക്കും.

പ്രതിമ

പഞ്ചായത്തു പ്രസിഡന്റു് തലചൊറിഞ്ഞു.

‘വല്ലാത്ത പ്രശ്നം തന്നെ’. അയാളാലോചിച്ചു. ആവശ്യവുമായി വന്നിരിക്കുന്നവർ കരയിലെ പ്രമാണിമാരാണു്. അവരെ പിണക്കുന്നതു് ബുദ്ധിശൂന്യതയാവും. എന്നാൽ അവരുടെ ആവശ്യം അംഗീകരിക്കുന്നതും എളുപ്പമല്ല.

“പ്രസിഡന്റൊന്നും പറഞ്ഞില്ല” പ്രമാണിമാർക്കു് ക്ഷമ നശിക്കുന്നു.

പ്രശ്നം ഒരു പ്രതിമയാണു്.

പ്രമാണിമാരുടെ കാരണവർ കഴിഞ്ഞമാസം മരിച്ചു. പ്രതാപിയായിരുന്നു. ധനവാനായിരുന്നു. പഞ്ചായത്തിലെ നാലിലൊരുഭാഗം ഭൂമി ഒരുകാലത്തു് അയാളുടെ സ്വന്തമായിരുന്നു. ഇപ്പോഴും ആ തറവാട്ടിലെ അംഗങ്ങളെല്ലാം ഒരു കൂട്ടുകുടുംബമായി കഴിയുന്നതിന്റെ കാരണം ആ കാരണവരുടെ ദീർഘവീക്ഷണവും കുശാഗ്രബുദ്ധിയുമാണു്. തറവാട്ടുകാർക്കു് കൺകണ്ട ദൈവമാണു്.

എന്നാൽ എത്രത്തോളം അയാൾ ജീവിതത്തിൽ ഒരു വിജയിയായിരുന്നുവോ, അത്രത്തോളം അയാൾ ഒരു ക്രൂരനുമായിരുന്നു. ഗ്രാമവാസികളെക്കൊണ്ടു് അമിതജോലി ചെയ്യിച്ചും കുറച്ചു കൂലികൊടുത്തും അവരുടെ ദാരിദ്ര്യത്തെ ചൂഷണം ചെയ്തുമാണു് അയാൾ വളർന്നതു്. മിക്കവാറും എല്ലാവരും നിരക്ഷരരും പ്രാരാബ്ധക്കാരുമാണു്. മറ്റുമാർഗ്ഗമില്ലാതെയാണു് അവർ കാരണവരുടെയടുത്തു് ജോലിക്കു് ചെന്നിരുന്നതു്.

കാരണവരുടെ സുവർണകാലം അവസാനിച്ചിട്ടു് കുറച്ചായി. ഗ്രാമീണരിൽ പുതിയ തലമുറയിലെ പലരും വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവരാണു്. അവർക്കു് ഗ്രാമത്തിനുപുറത്തുപോയി ജോലിനേടാനും അവരുടെ കുടുംബം നോക്കാനും പ്രാപ്തിയായിരിക്കുന്നു. പോരാത്തതിനു് ആ വലിയ തറവാട്ടിലെ പ്രതാപികാരണവർക്കല്ലാതെ മറ്റാർക്കും അത്ര കാര്യശേഷിയോ ആജ്ഞാശക്തിയോ നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ സ്വാധീനമോ ഇല്ല. എങ്കിലും അവരിന്നും ഗ്രാമത്തിലെ ഏറ്റവും ധനികരാണു്.

ഇപ്പോൾ അവരുടെ ആവശ്യം, മരിച്ചുപോയ കാരണവരുടെ പ്രതിമ പഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥാപിയ്ക്കണം എന്നതാണു്. പ്രതിമയുടെ ചെലവു് അവർ വഹിച്ചോളും. പക്ഷെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കാനൊരു സ്ഥലം പഞ്ചായത്തു് വിട്ടുനല്കണം.

ഇതാണവരുടെ ആവശ്യം. കാരണവരുടെ ദുഷ്‌പ്രവൃത്തികൾ നന്നായറിയാമായിരുന്ന പഞ്ചായത്തുപ്രസിഡന്റിനു് സ്ഥലമനുവദിക്കാൻ വിഷമമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അക്കാര്യം തറവാട്ടുകാരോടു് തുറന്നുപറയാൻ അയാൾക്കു് മടിതോന്നി. ആവശ്യം നിരാകരിച്ചാൽ അവർ കാരണം തിരക്കും. അതു് വിശദീകരിക്കുന്നതു് കൂടുതൽ കുഴപ്പം വരുത്തിവയ്ക്കും.

“നിങ്ങളുടെ ആവശ്യം സമ്മതിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്ഥലം തരാം”

പ്രസിഡന്റ് ഞെട്ടി. തന്റെ മകനല്ലേ അതു്? അവനെന്തിനു് സ്ഥലം കൊടുക്കാൻ സമ്മതിക്കുന്നു?

അസഹ്യതയോടെ തന്നെ നോക്കുന്ന അച്ഛനെ ഒരുനോക്കുനോക്കി മകൻ തുടർന്നു:

“സ്ഥലം തരാം. അച്ഛനും സമ്മതിക്കും. പക്ഷെ പുഴക്കരയിലല്ല. എല്ലാവരും കാണുന്ന സ്ഥലത്താണു് പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതു്. കവലയിലെ ആലിനു ചുവട്ടിൽ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കാം. എന്തുപറയുന്നു?”

“മതി! ധാരാളം! അപ്പൊ അടുത്തമാസം പ്രതിമ അനാച്ഛാദനം. ചെലവുമുഴുവൻ ഞങ്ങൾ വഹിക്കാം. അന്നു നാട്ടുകാർക്കു് സദ്യയുമൊരുക്കും”

അവർ പോയശേഷം പ്രസിഡന്റ് മകനെ നേരിട്ടു.

“നീ എന്തുകണ്ടിട്ടാണു്...”

“ഉം! ആ കാരണവരൊരു ദുഷ്ടനാണെന്നും അയാളുടെ പ്രതിമ നാടിനു് ഒരനാവശ്യമാണെന്നും അറിയാഞ്ഞിട്ടല്ല. പക്ഷെ വന്നവരെ പിണക്കാതെ അയക്കാൻ ഒരു വഴിയുമില്ലായിരുന്നു. മാത്രവുമല്ല, അച്ഛൻ നോക്കിക്കോളൂ. ആ പ്രതിമ കാരണവർക്കും അയാളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ഒരപമാനമാവും”

അധികം താമസിയാതെ കവലയിൽ ആലിനുചുവടെ പ്രതിമ സ്ഥാപിതമായി. അന്നുമുതൽ ആ പ്രതിമ ആലിൽ താമസമാക്കിയിരുന്ന പക്ഷികളുടെ പുരീഷമേറ്റുവാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഒരൊറ്റ രാത്രികൊണ്ടുതന്നെ പ്രതിമ അവിടെ സ്ഥാപിച്ചതിലെ ബുദ്ധിശൂന്യത തറവാട്ടുകാർക്കു് ബോധ്യമായി. അവർ ദിവസവും പ്രതിമ തേച്ചുകഴുകാൻ ഒരു ജോലിക്കാരനെ ഏർപ്പാടാക്കി. പക്ഷെ അയാൾ തന്റെ ജോലിയിൽ ശുഷ്കാന്തിയൊന്നും കാണിച്ചില്ല. പോരാഞ്ഞു് കാലം ചെല്ലുന്തോറും ആ പ്രതിമ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതു് ഒരധികച്ചെലവായി തറവാട്ടുകാർക്കു തോന്നുകയും ചെയ്തു.

ആ പ്രതിമ ഇന്നും അവിടെത്തന്നെയുണ്ടത്രെ. കനത്ത ഒരു മഴ കഴിഞ്ഞാൽ ചിലപ്പോൾ പ്രതിമ ഇത്തിരി ഭംഗിവയ്ക്കും. എന്നാൽ മഴപെയ്യിച്ച പ്രകൃതിതന്നെ ആ പ്രതിമയെ താമസിയാതെ വീണ്ടും വിരൂപമാക്കും.

കാലചലനം - 11

ഇത്രയും കാലം ഞാനെഴുതിയതു് പതിനൊന്നില്പ്പരം കൊല്ലം മുമ്പു് നടന്ന കാര്യങ്ങളാണു്. ആ കാലഘട്ടത്തിനു് ശേഷം ഞാൻ വിവാഹിതനായി. മദിരാശിയിൽ നിന്നു് താമസം ബാംഗ്ലൂർക്കു് മാറ്റി. ജോലിമാറി.

ഗൗതം ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയിലാണു്. ഈ നോവലെഴുതാൻ തുടങ്ങിയതു് അവന്റെയും സ്വന്തമായി ഫാംഹൗസ് നടത്തുന്ന രഘുവിന്റെയും സമ്മതത്തോടെയാണു്. അവരുമായി ഞാനിപ്പോഴും നല്ല സുഹൃദ്ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഞാനിന്നു് ദുഃഖിതനാണു്.

വരുംവരായ്കകൾ നോക്കാതെ എടുത്തുചാടി പല അബദ്ധത്തിലും ചെന്നു് ചാടിയ കഥ ഞാൻ വായനക്കാരുമായി പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ടു്. ഹിമവർണ്ണന്റെ അടികൊണ്ടതും രാജാവിനെ കുളത്തിൽ തള്ളിയിട്ടതും ബാങ്കിൽ പണം നിക്ഷേപിച്ചു് ഇളിഭ്യനായതും ഗൗതത്തിന്റെ വീട്ടുകാരുടെ മുമ്പിൽ കോമാളിയായതും ഒക്കെ നിങ്ങൾക്കും അറിവുള്ളതാണു്. ഒരുപക്ഷെ രാജാവും എന്റെ കൂട്ടുകാരും പറഞ്ഞമാതിരി ധനമോഹം തന്നെയാവണം എന്നെക്കൊണ്ടു് ഈ വിഡ്ഢിവേഷമൊക്കെ കെട്ടിച്ചതു്.

അങ്ങിനെയെങ്കിൽ എന്റെ ഇന്നത്തെ ദുഃഖത്തിനു് ന്യായീകരണമാകുന്നു. പക്ഷെ ഞാൻ പറഞ്ഞുവന്ന കഥയിൽ നിന്നു് വ്യതിചലിച്ചിരിക്കുന്നു. ആദ്യം തുടങ്ങിവച്ച കഥ പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം എന്റെ ഇന്നത്തെ നിജസ്ഥിതി വിവരിയ്ക്കുന്നതാവും സഹൃദയത്തിനു് സ്വീകാര്യം. പറയുമ്പോൾ കൂടുതൽ വിവരിയ്ക്കാൻ നില്ക്കാതെ ഇടക്കൊക്കെ ഞാനിത്തിരി സ്പീഡിൽ കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുപോയാൽ എന്റെ മനോവിഷമം ഹേതുവാണെന്നും വായനക്കാരോടുള്ള നീരസം മൂലമല്ലെന്നും മനസ്സിലാക്കുമല്ലോ.

പാറ പൊട്ടിയ്ക്കാൻ നന്നായി പഠിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ രാജാവു് പറഞ്ഞതനുസരിച്ചു് അദ്ദേഹവുമൊത്തു് ഞങ്ങൾ തിരിച്ചു് ഉല്ലപിയിൽ പോയിരുന്നു. നല്ല തടിമിടുക്കും അച്ചടക്കവും ബുദ്ധിയും കൈമുതലായുള്ള ഏഴുപേരെ കൂട്ടിയാണു് അന്നു് ഞങ്ങൾ തിരിച്ചു് വർത്തമാനത്തിലെത്തിയതു്. അതിൽ രണ്ടുപേർ സ്ത്രീകളായിരുന്നു. ഈ ഏഴുപേരെക്കൂടി അന്തപ്പൻ വക്കീൽ ക്വാറിയിൽ ജോലിക്കു് ചേർത്തു. സുലൈമാന്റെ കടയിൽ ഇവർക്കും ഭക്ഷണം സൗജന്യമായിരുന്നു.

പുതുതായി വന്ന ഏഴുപേർക്കും വർത്തമാനത്തിലെ രീതികളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ സമയം കിട്ടാഞ്ഞതിനാൽ പല ബുദ്ധിമുട്ടികളും നേരിടുക പതിവായിരുന്നു. അംഗസംഖ്യ കൂടിയതുകൊണ്ടു് ക്വാറിക്കടുത്തുതന്നെ 2-3 കുടിൽ കെട്ടി അതിലായിരുന്നു പിന്നീടു് രാജാവും അനുചരരും താമസിച്ചിരുന്നതു്.

സന്ധ്യ കഴിഞ്ഞാൽ സ്വതവേ ആൾപ്പെരുമാറ്റമില്ലാത്ത ക്വാറിക്കടുത്തു് താമസമാക്കിയ ഇവർ ആദ്യം ചെയ്തതു് അവിടെ വരാറുണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹികവിരുദ്ധരെ തല്ലിയോടിക്കുകയാണു്. അങ്ങോട്ടുപോയി ആക്രമിച്ചതല്ലെന്നും പുതിയ കുടിലുകൾ കണ്ടു് പ്രശ്നമുണ്ടാക്കാൻ വന്നപ്പോൾ ഗത്യന്തരമില്ലാതെ പ്രതികരിച്ചുപോയതാണെന്നും അവർ എന്നോടു് പറയുകയുണ്ടായി.

നാട്ടുകാർക്കുവേണ്ടി ബണ്ട് കെട്ടിക്കൊടുത്തതു് ഇവരാണു് - ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ. ക്വാറിയിലെ 2-3 ജോലിക്കാരുടെ കുടുംബപ്രശ്നങ്ങൾ ഇടപെട്ടു് ശരിയാക്കിയതു് രാജാവു് നേരിട്ടാണു്. മറ്റൊരിക്കൽ ഇവർ റോട്ടിൽ നടക്കുമ്പോൾ ബാബുവിനെ വീണ്ടും കാണാനിടയായി. അനുചരരിലൊരാൾക്കു് കലികയറി തല്ലാൻ പോയെന്നും രാജാവു് അയാളെ നിലുൽസാഹപ്പെടുത്തിയെന്നും കൂടുതൽ തടികേടാവാതെ അന്നു് ബാബു രക്ഷപ്പെട്ടെങ്കിലും നാടു് പറ്റിയതല്ല എന്ന തോന്നലുളവായതിനാൽ മലേഷ്യക്കു് പോയെന്നും ഞാനറിഞ്ഞു. ഇന്നു് ബാബു നല്ലനിലയിലാണത്രെ. അയാൾ കഴിഞ്ഞ തവണ നാട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ എന്തോ ആവശ്യത്തിനു് അന്തപ്പൻ വക്കീലിനെ പോയി കണ്ടിരുന്നുവെന്നും ഞാനറിഞ്ഞു.

ക്വാറിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ പോറ്റിയുടെ ഇല്ലം പൊളിച്ചുപണിഞ്ഞതു് ഇവർ ചേർന്നാണു്. സുലൈമാന്റെ രണ്ടു പെൺകുട്ടികളുടേയും നിക്കാഹ് ഇവർ ഭംഗിയാക്കി. രാജാവു് ഭൂതകാലത്തിൽനിന്നു് നിക്കാഹിലേക്കുമാത്രമായി കൊണ്ടുവന്നിരുന്ന ആഭരണങ്ങൾ ആ കുടുംബത്തിനു് ഒരു വലിയ സമ്മാനമായി.

ക്വാറിയിൽ നിന്നു് പഠിക്കാനുള്ളതെല്ലാം പഠിച്ചുവെന്നു് ബോധ്യമായപ്പോൾ ഇവർക്കു് ഭൂതകാലത്തിൽ മടങ്ങിപ്പോയി പാറതുരന്നു് വെള്ളമെടുക്കാൻ ധൃതിയായി. എന്നാൽ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ അപ്പോൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നു. ഒന്നു് ഭൂതകാലത്തിലുപയോഗിക്കാനുള്ള വെടിമരുന്നും പാറതുരക്കാനും തിരയിടാനുമുള്ള സാമഗ്രികളും വാങ്ങാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. ധനം എങ്ങിനേയും ശരിയാക്കാം എന്നുണ്ടു്. പാറതുരക്കാനുള്ള സാമഗ്രികളും വാങ്ങാം. എന്നാൽ വെടിമരുന്നു് കിട്ടണമെങ്കിൽ അതിനുള്ള ലൈസൻസ് വേണം. അതു് വക്കീലിന്റെ പക്കലാണു്. വേറെ നിവൃത്തിയില്ലാതെ ഞങ്ങൾ വക്കീലിനെ പോയിക്കണ്ടു. ഇത്തവണ രാജാവാണു് സംസാരിച്ചതു്.

“ഏമാന്നേ, ഞങ്ങൾക്കു് തിരിച്ചുപോകേണ്ട സമയമായി”

വക്കീൽ ഇരുന്നേടത്തുനിന്നെഴുന്നേറ്റു. പതുക്കെ ഞങ്ങളുടെ അടുത്തു വന്നു.

“തിരിച്ചുപോകാനോ? എങ്ങോട്ടു്? കാട്ടിലേക്കോ? എന്തിനു്?“

വക്കീൽ വിടാനുള്ള ഭാവമില്ലായിരുന്നു. ഇത്രയും നന്നായി ജോലിചെയ്യുന്ന 8 പേരെ എന്തുവിലകൊടുത്തും അദ്ദേഹത്തിനു് നിലനിർത്തണമായിരുന്നു. എന്നാൽ കൂടുതൽ ശമ്പളം എന്ന നാട്ടുനടപ്പു് ഇവരുടെ അടുത്തു് ശരിയാവില്ലല്ലോ. അദ്ദേഹം വലിയ സങ്കടത്തിലായി.

”അതിനു് നിങ്ങൾക്കു് കാട്ടിൽ പോയി കുറച്ചുദിവസം നിന്നശേഷം തിരിച്ചുവന്നുകൂടെ?“

”വയ്യ ഏമാന്നേ. ഞങ്ങളുടെ കുടുംബം ഞങ്ങളെ കാണാതെ വിഷമിക്കില്ലേ?“

”എങ്കിൽ അവരേയും കൊണ്ടുവരൂ. അവർക്കും ജോലിയും ഭക്ഷണവും താമസസൗകര്യവും കൊടുക്കാം“

”വയ്യ ഏമാന്നേ. പലരുടേയും കുടുംബത്തിൽ പ്രായമായവരും ചെറിയ കുട്ട്യോളുമുണ്ടു്“

”പ്രായമായവർക്കു് ആശുപത്രി സൗകര്യം തരാം. കുട്ടികൾക്കു് ബുദ്ധിമുട്ടാവത്തില്ല. കാട്ടിലേക്കാൾ സൗകര്യം ഇവിടല്ലേ?“

ഇങ്ങനെ എന്തുപറഞ്ഞാലും തിരിച്ചുപറയാൻ വക്കീലിനു് ന്യായമുണ്ടു് എന്നുവന്നപ്പോൾ സത്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തുറന്നുപറയാൻ രാജാവു് തീരുമാനിച്ചു.

”ഏമാൻ ക്ഷമിക്കണം. ഞങ്ങളിവിടെ വന്നതു് പാറപൊട്ടിക്കുന്നതു് പഠിക്കാനാണു്. കാട്ടിൽ കുറേയധികം പാറപൊട്ടിച്ചാലേ ഞങ്ങൾക്കാവശ്യമുള്ള വെള്ളം കിട്ടൂ. ഞങ്ങളുടേതടക്കം കുറേ കുടുംബങ്ങൾ ഞങ്ങൾ വരുന്നതും നോക്കിയിരുപ്പാണു്. അങ്ങു് പോകാനനുവദിക്കണം“

അന്തപ്പൻ വക്കീൽ രാജാവിന്റെ ചുമലിൽ പിടിച്ചു. 2-3 സെക്കൻഡ് കണ്ണിൽ നോക്കി ഒന്നും മിണ്ടാതെ നിന്നു.

”രാമാ, നിനക്കുവേണ്ടി ഞാനെന്തും ചെയ്യും! നീയ്യു് കാട്ടിലേക്കുള്ള വഴി കാട്ടിക്കേ. നമ്മുടെ ക്വാറിയിലെ ആൾക്കാർ കൂടെവരും. ഞാനും വരാം. തന്റെ കാടു് ഞാനുമൊന്നു് കണ്ടുകളയാം. നമ്മുടെ ആൾക്കാർ അവിടത്തെ മുഴുവൻ പാറയും തവിടുപൊടിയാക്കിത്തരും. നീയ്യ് വെള്ളമെടുത്തു് കുടിക്കുകയോ കുളിക്കുകയോ എന്തുവേണമെങ്കിലുമായിക്കോ. എവിടെ മേസ്തിരി? ലോറിയെടുക്കാൻ പറയൂ! ഒരാഴ്ച ക്വാറിക്കു് അവധി! പകരം പണി കാട്ടിൽ! രാമാ, നിനക്കും കൂട്ടുകാർക്കും വേണ്ടി ഞാൻ ഇത്രയെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടേ? മേസ്തിരി എവിടേ? അതേയ്, ഒരു ലോറി മതിയാവില്ല. രണ്ടെണ്ണം വേണ്ടിവരും...“

ഇങ്ങനെ ആവേശഭരിതനായ വക്കീലിനെ എന്തെല്ലാമോ പറഞ്ഞു് സമാധാനിപ്പിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം അതീവവിമുഖതയോടെ രാജാവിനേയും കൂട്ടരേയും തിരിച്ചുപോകാനനുവദിച്ചു. കൂടെ ധാരാളം വെടിമരുന്നും പണിയായുധങ്ങളും കൊടുത്തു. എപ്പൊ എന്താവശ്യം വന്നാലും തന്നെ വന്നുകാണണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

വക്കീലിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നു് മടങ്ങിവരുന്ന വഴി ഒരനുചരൻ പുതിയൊരു പ്രശ്നമുന്നയിച്ചു. അയാൾക്കു് കൂടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു ക്വാറി ജോലിക്കാരിയുമായി പ്രണയം തുടങ്ങിയത്രെ. അവളാണെങ്കിൽ കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന കൂട്ടത്തിലാണു്. രാജാവടക്കം എല്ലാവരുമായും നല്ല അടുപ്പത്തിലുമാണു്. പേരു് പൊന്നമ്മ എന്നാണെന്നും പ്രേമം മ്യൂച്വലാണെന്നും കൂടെ ‘കാട്ടിൽ’ വന്നു് താമസിക്കാൻ അവൾ റെഡിയാണെന്നും അനുചരൻ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടു് ഞങ്ങൾ നേരെ ക്വാറിയിലെത്തി അവളെ കണ്ടു. രാജാവു് അവളോടു് സംസാരിച്ചു.

”നീയ്യു് ഇവനുമായി ഇഷ്ടത്തിലാണോ?“

”ഓ! ഒടുക്കം ചേട്ടൻ നിങ്ങളോടൊക്കെ പറഞ്ഞോ? എത്ര ദിവസമായി നിങ്ങളോടു് കാര്യം പറയാൻ ഞാനേല്പിക്കുന്നു? ഇന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നേരെവന്നു് നിന്നോടു് കാര്യം പറയാനിരുന്നതാ രാമാ. ഞാൻ റെഡ്യാ“

”ഇവനെ കല്യാണം കഴിച്ചാൽ ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വരേണ്ടിവരും. പിന്നെയൊരിക്കലും ഇന്നാട്ടിലേക്കു് തിരിച്ചുവരാനാവില്ല“

”സന്തോഷം! അല്ലേലും നാടെനിക്കു് മടുത്തു“

”ഞങ്ങൾ പോവുന്നിടത്തു് ഒരു സൗകര്യവുമുണ്ടാവില്ല. ഇന്നാട്ടിലെ ഒരുതരം സമ്പ്രദായങ്ങളും ഞങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നിടത്തില്ല. അതൊക്കെ...“

”അതൊക്കെ ഞാനങ്ങു് സഹിച്ചു! അല്ല പിന്നെ! രാമാ, ഞാൻ പറഞ്ഞില്ലേ ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇഷ്ടത്തിലാണെന്നു്? പിന്നെന്നാ?“

എത്ര ഇഷ്ടത്തിലായാലും തന്റെ യഥാർത്ഥ നാടിനെക്കുറിച്ചും താൻ രാജാവാണെന്നും തങ്ങളുടെ ആഗമനോദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ചും അനുചരൻ പെണ്ണിനോടൊന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നതു് രാജാവിനു് സംതൃപ്തിയേകി. അദ്ദേഹം ഒരു നിബന്ധന മുന്നോട്ടുവച്ചു:

”ശരി. അങ്ങനെ നിർബന്ധാച്ചാൽ നീയ്യും ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വന്നോ. പക്ഷെ ഒരു കാര്യം. നീയ്യു് വല്ലാതെ വർത്തമാനം പറയുന്നു. ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വരണമെങ്കിൽ സംസാരം നിർത്തണം. മിണ്ടാതെ നടക്കേണ്ടിവരും. സാധിക്കുമോ?“

”അതേയ്, നിങ്ങളു് പള്ളീപ്പോയി പറഞ്ഞാമതി. ഈ പൊന്നമ്മ സംസാരിക്കുന്നെങ്കിലേ, നിങ്ങക്കെന്നാ ചേതം? ഞാനും എന്റെ ചേട്ടനും സഹിക്കും. അല്ല്യോ ചേട്ടാ? തിന്നാതേം കുടിക്കാതേം ഇരിക്കാം. എനിക്കേയ്, സംസാരിക്കാഞ്ഞാ ഒരക്കം വരികേല“

”മിടുക്കി! മിടുമിടുക്കി! എങ്ങാനും സംസാരം നിർത്താൻ നീ സമ്മതിച്ചിരുന്നെങ്കി നീ ഒരു അവസരവാദിയാണെന്നു് ഞങ്ങൾ തെറ്റിദ്ധരിച്ചേനേ. നീ ഞങ്ങളുടെ കൂടെപ്പോന്നോ. വർത്തമാനം പറയുന്നതു് കുറക്കണ്ട. നീ വർത്തമാനം കുറച്ചാൽ ഞങ്ങൾക്കു് വിഷമമാവും“

അങ്ങിനെ പ്രശ്നങ്ങളെല്ലാമൊതുക്കി രാജാവും അനുചരരും പൊന്നമ്മ എന്ന സ്ത്രീയും ഭൂതകാലത്തിലേക്കു് പോകാനൊരുങ്ങി. പൊന്നമ്മ കൈയിൽ കുറേ പണം കരുതിയിരുന്നു. അതു് ആ സ്ത്രീയുടെ കാമുകൻ നിർബന്ധിച്ചു് ഭൂതകാലത്തിലേക്കു് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ചാന്തു്, കണ്മഷി, കുപ്പിവള മുതലായവയായി കൺവേർട്ട് ചെയ്തു. ഭൂതകാലത്തെത്തിയിട്ടേ പൊന്നമ്മയോടു് സത്യം പറയാവൂ എന്നായിരുന്നൂ രാജാവും കൂട്ടരും ഞാനും തമ്മിലുള്ള ധാരണ. വേറെയൊന്നുമല്ല, വർത്തമാനത്തിൽ സത്യമറിഞ്ഞാൽ പിന്നെയതു് നാട്ടിൽ പാട്ടാവും എന്നതുകൊണ്ടു്.

ഞങ്ങൾക്കു് ഗംഭീരസ്വീകരണമാണു് ഉല്ലപി ഒരുക്കിയിരുന്നതു്. സർവ നാട്ടുകാരും ഞങ്ങളെ കാണാൻ വന്നിരുന്നു. ഞങ്ങളെ മാലയിട്ടു് സ്വീകരിച്ചു് അവർ കൊട്ടാരത്തിലേക്കു് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ ഭക്ഷണശേഷം ഓരോരുത്തരും വിശേഷങ്ങൾ നാട്ടുകാരോടു് വിവരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

പൊന്നമ്മ, ഗൗതത്തിന്റെ വീട്ടിലെത്തി പേടകത്തിൽ കയറിയതുമുതൽ ഒന്നും സംസാരിച്ചിരുന്നില്ല. ആദ്യം പരിഭ്രമവും ഉല്ലപിയിലെത്തിയപ്പോൾ നിരാശയും അവർക്കുണ്ടായിട്ടുണ്ടാകാം എന്നു് ഞാനൂഹിച്ചു. എന്നാൽ രാജാവും അനുചരരും തങ്ങളുടെ വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഉശിരോടെ പൊന്നമ്മയും അവരുടെ കൂടെക്കൂടി. കുറേക്കഴിഞ്ഞു് അവർ എന്റെയും രഘുവിന്റെയും അടുത്തുവന്നു് നന്ദി പറയുകയും ഇനി തിരിച്ചു് വർത്തമാനത്തിലേക്കില്ലെന്നു് പറയുകയും ചെയ്തു.

താമസിയാതെ പാറപൊട്ടിക്കാനുള്ള പണിതുടങ്ങി. പൊട്ടിച്ചെടുക്കുന്ന പാറയും മറ്റും വലിയ കനാൽ തീർക്കാനാണു് വിനിയോഗിച്ചതു്. രഘുവും ഞാനുമാണു് ഇക്കാര്യത്തിൽ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചതു്. ഗൗതം വെള്ളം ശേഖരിക്കാനുള്ള വലിയ കുളത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നടത്തി.

പതിനൊന്നാൾ താഴ്ച, അതിന്റെയിരട്ടി വീതി, മൂന്നിരട്ടി നീളം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പടുകൂറ്റൻ കുളമാണു് നിർമ്മിച്ചതു്. കല്ലു് പാകി അടിത്തട്ടുവരെ പടവുകൾ നിർമ്മിച്ചു് സജ്ജമാക്കി. ഒരു കുന്നിന്മുകളിലാണു് കുളം. അവിടെനിന്നും ചെറുചാലുകൾ വെട്ടി കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്കു് ഞങ്ങൾ വെള്ളമെത്തിക്കാനുള്ള സംവിധാനമൊരുക്കി.

ഒടുക്കം എല്ലാം ശരിയായപ്പോഴാണു് അവസാനത്തെ പാറപൊട്ടിച്ചതു്. അതു് പൊട്ടിക്കാനുള്ള തിരനിറച്ചതു് പൊന്നമ്മയും തീ കൊടുത്തതു് താരമഹാറാണിയുമായിരുന്നു. ആ സ്ഫോടനത്തിൽ വെള്ളം കുലംകുത്തിയൊഴുകുകയും ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കുളം ഏതാണ്ടു് നിറയുകയും ചെയ്തു. പാറകൾക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്നിൽ രണ്ടു് ഭാഗം വെള്ളവും ഇത്തരത്തിൽ കുളത്തിലെത്തി. പിന്നീടു് പെയ്ത മഴകളിൽ മലമുകളിലും കുളത്തിലും വീണ്ടും വെള്ളം നിറഞ്ഞു. ഉല്ലപിയിൽ ആവശ്യത്തിനു് ജലമെത്തി.

ജലമെത്തിയപ്പോൾ ആ നാട്ടിലുണ്ടായ കോലാഹലങ്ങൾ എനിക്കു് എഴുതിയറിയിക്കാനാവില്ല. ജനം എന്നേയും കൂട്ടുകാരേയും രാജാവിനേയും നിലത്തുനിർത്തിയില്ല. പകരം ഞങ്ങളെ വായുവിലെറിഞ്ഞു് പിടിക്കുകയും തോളത്തിരുത്തി നിരത്തുകളിൽ നടക്കുകയും ചെയ്തു.

പൊന്നമ്മക്കു് ‘രാമൻ’ രാജാവാണെന്നു് വിശ്വസിക്കാനായില്ല. അവർ അദ്ദേഹത്തെ ”രാമൻ“ എന്നേ വിളിക്കൂ എന്നു് പറഞ്ഞു. രാജാവും തന്റെ ഏതാനും മാസത്തെ ഭാവിവാസത്തെ ഓർക്കുന്നതിനായി പൊന്നമ്മക്കു് അങ്ങിനെ വിളിക്കാനുള്ള അനുമതി കൊടുത്തു. ഞാൻ തിരിച്ചുപോരാറാകുമ്പോഴേക്കു് രാമൻ എന്നതു് രാമേട്ടൻ എന്നാക്കി മാറ്റിയിരുന്നു എന്നതൊഴിച്ചാൽ പൊന്നമ്മയുടെ സ്വഭാവത്തിനു് ഒരു മാറ്റവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

പൊന്നമ്മയും അനുചരനുമായുള്ള കല്യാണം കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ചാണു് നടന്നതു്. രാജാവാണു് കന്യാദാനം നടത്തിയതു്.

ഒടുവിൽ ഞങ്ങൾക്കു് തിരിച്ചു് വർത്തമാനത്തിലേക്കു് വരേണ്ട സമയമായപ്പോൾ രാജാവു് ദുഃഖിതനായി. എന്നാലും ഞങ്ങൾക്കദ്ദേഹം പോകാനനുമതി തന്നു.

വരുന്ന സമയം അദ്ദേഹം നിർബന്ധിച്ചു് ഒരു കിഴി നിറയെ സ്വർണമാലകൾ എനിക്കു് സമ്മാനമായിതന്നു. നിരാകരിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതിനുമുമ്പു് ”സമ്മാനമാണു്, പറ്റില്ലെന്നു് പറയരുതു്“ എന്നുപറഞ്ഞു് നിർബന്ധിച്ചു. രഘുവിനും ഗൗതത്തിനും മറ്റുപല സമ്മാനങ്ങളും അദ്ദേഹം നല്കി. ഞങ്ങൾക്കു് മൂന്നുപേർക്കും ഓരോ വീരശൃംഖലയും അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ചു.

അതില്പ്പിന്നെ 2-3 തവണ കൂടി ഞാൻ ഉല്ലപിയിൽ പോയിട്ടുണ്ടു്. ഏതാനും വർഷം മുമ്പു് അവസാനമായി അവിടെ ചെന്നപ്പോൾ രാജാവും മഹാറാണിയും അവരുടെ മകൾ വനജക്കു് ഒരു നല്ല വരനെ അന്വേഷിക്കുകയായിരുന്നു. പൊന്നമ്മക്കു് ഒരു ആൺകുട്ടി ജനിച്ചിരുന്നു. അവളുടെ സ്വഭാവത്തിനു് ഒരു മാറ്റവുമില്ലായിരുന്നു. പക്ഷെ ഞാൻ കൊണ്ടുവന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലയും പൊട്ടും കൊടുത്തപ്പോൾ അവൾ കുറച്ചുസമയം ഒന്നും മിണ്ടാതെ നിന്നു. വർത്തമാനത്തെപ്പറ്റി ആലോചിക്കുകയായിരുന്നിരിക്കണം. ഏതായാലും ആ ആലോചന മുറിയുന്നതിൻഉമുമ്പു് ഞാനവിടെനിന്നു് രക്ഷപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു് അവളുടെ വർത്തമാനം കൂടുതൽ സഹിക്കേണ്ടി വന്നില്ല.

* * * * *

പോറ്റി ക്വാറിയിലെ ലാഭം കൊണ്ടു് ഒരു ലോറിയും മൂന്നു് ടാക്സിയും വാങ്ങി. അയാൾ ഇപ്പോൾ സമ്പന്നനാണു്. അന്തപ്പൻ വക്കീൽ ഇന്നും ജനത്തെ സേവിച്ചും പാവങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പോരാടി​‍ൂം നടക്കുന്നു. ബാബു മലേഷ്യയിലാണെന്നു് നേരത്തെ പറഞ്ഞുവല്ലോ.

സുലൈമാനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയമകളുടെ ഭർത്താവു് ഗൾഫിലേക്കു് കൊണ്ടുപോയി. അദ്ദേഹം നാടാറുമാസം ഗൾഫാറുമാസം എന്ന സ്കീം ഫോളോ ചെയ്യുന്നു.

ഞാൻ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച ദുഃഖത്തെപ്പറ്റി പറയാൻ ഏറെയൊന്നുമില്ല. എനിക്കു് സമ്മാനം കിട്ടിയ ആ മാലകൾ ഒരിക്കൽ മോഷണം പോയി. അത്ര തന്നെ. പോലീസിൽ പരാതിപ്പെടാൻ വയ്യായിരുന്നു. മാലകളുടെ ഉറവിടം കാണിക്കാനാകില്ലല്ലോ.

ഇന്നു് ഉല്ലപിയേയും ഹർഷഘോഷരാജാവിനേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിനേയും ഓർക്കാൻ ആകെ ബാക്കിയുള്ളതു് ആ വീരശൃംഖലയും അന്നെടുത്ത ഏതാനും ഫോട്ടോകളുമാണു്.

ധനം മോഹിച്ചു് ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട എനിക്കു് കിട്ടിയതു് ലാഭമോ നഷ്ടമോ? നിങ്ങളെന്തു വിചാരിച്ചാലും ശരി, എനിക്കു് ലാഭമേ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളു. സത്യം.



(കാലചലനം നോവൽ അവസാനിച്ചു)

കാലചലനം - 10

ടാക്സി പിടിച്ചു് ഞാൻ അന്തപ്പൻ വക്കീലിന്റെ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ അവിടെ സുലൈമാനുണ്ടായിരുന്നു. അയാൾ ആകെ പരിഭ്രമിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. അന്തപ്പൻ വക്കീൽ അകത്തു് വസ്ത്രം മാറുകയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു് നടന്നതൊക്കെ സുലൈമാനാണു് എന്നോടു് പറഞ്ഞതു്.

"ഞമ്മളു് ഡെയ്‌ലി ഓലെ കൂടെ വൈന്നേരം ബസ്‌സ്റ്റോപ്പ്‌ലു് പോവൽണ്ടു്. അപ്പളാ മ്മളെ എളേ മോളു് കോളേജ്‌ന്നു് വരല്. മൂപ്പരെ ബസ് കേറ്റിവിട്ടിറ്റ് ഞമ്മളു് മോളേം കൂട്ടി പെരേലെത്തും. അതാ പതിവു്"

"പക്ഷെ ഇന്നു് ആ ബാബുണ്ടായിരുന്നു അവടെ. ഓന്റെ അച്ഛൻ ഒരു നര്യാച്ചാലും ഓൻ ആളൊരു സുവറാ. എന്താ ഓന്റെ ഒരു പത്രാസ്! ബൈക്കിലാ വരലു്. കൂടെ 1-2 ചങ്ങായിമാരൂണ്ടാവും. ഓരൊക്കക്കൂടി റോട്ടിമ്മ്‌ലു് നടക്കണ പെങ്കുട്ട്യോളെ കമന്റടിക്കലാ പണി"

"ഇന്നു്പ്പൊ ന്താണ്ടായേച്ചാൽ, ഞമ്മളും രാമൻമൂപ്പരും നടന്നു് വെരുമ്പൊ ഇച്ചങ്ങായിണ്ടല്ലൊ ബാബു.. ഓൻണ്ടു് ബൈക്കുമ്പ്‌ലു് ഇരിക്കുണു. ന്നട്ടങ്ങനെ സൊറ പറയ്യാണു് ഓന്റെ കൂട്ടുകാരോടു്. ഓനെ കണ്ടതും രാമൻ ഓന്റെ അട്‌ത്തേക്കു് ചെന്നു"

" ' ദെന്താ നിങ്ങളുടെ ഒരു ചെവിയിൽ മാത്രം കമ്മൽ? ' "

"ബാബു ഈ പുത്യേ കുളൂസ്‌ല്ല്യേ, ഒരു ചെവീലു് മാത്രം കമ്മലിടണ ചെക്കമ്മാരെ പരിപാടി?  അങ്ങനെ വെലസ്‌‍ായിരുന്നു പഹയൻ. ഇയ്യാളു് രാമൻ.. അതൊന്നും പോയി ചോയ്ക്കണ്ട കാര്യല്ല്യ. അയാൾക്കു് മ്മടെ നാട്ടിൽത്തെ രീത്യൊന്നും അത്ര വശല്ല്യാന്നു് തോന്നും ചെലനേരത്തെ വർത്താനം കേട്ടാൽ. ബടെവന്നപ്പൊ വക്കീലാണു് പറഞ്ഞേ രാമൻ കാട്ടുമൻഷ്യനാന്നു്. പാവം. നല്ലോരു മൻഷ്യൻ. എങ്ങനേങ്കിലും കൈച്ചലായാ മത്യായിരു്ന്നു പടച്ചോനേ!"

എന്നിട്ടും സുലൈമാൻ കാര്യത്തിലേക്കു് കടക്കുന്നില്ലല്ലൊ. ഞാൻ ഇടപെട്ടു:

"സുലൈമാനേ, നിങ്ങൾ ഉണ്ടായ കാര്യം പറഞ്ഞില്ല. രാമൻ എന്തു് ചെയ്തു?"

"എന്താക്കാനാ മോനെ? രാമൻ അങ്ങനെ ചോയ്ച്ചപ്പൊ ബാബു കേക്കാത്തോണം ഇര്‌ന്നു. അപ്പണ്ടല്ലൊ, മ്മടെ രാമൻ പിന്നേം ചോയ്ക്കാ... ബാബൂനു് ഓന്റെ ചങ്ങായിമാര്‌ന്റെ മുമ്പിലു് ആകെ കൊറച്ചിലായില്ല്യേ! ന്നാലും ഓൻ ഒന്നും മിണ്ടാണ്ടിരുന്നു. അപ്പൊ രാമൻണ്ടു് ഓനെ തോണ്ടി വിളിക്കു്ണു്! ന്നട്ടു് പിന്നേം ചോയ്ച്ചു അനക്കെന്താണ്ടോ ങ്ങനെ ഒരു കാത്‌ലു് മാത്രം കമ്മല്‌ന്നു്"

"അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പൊ ചെക്കനു് ഹാലിളകി. പിന്നെ ഓൻ കച്ചറ വർത്താനം തൊടങ്ങി. ഞാൻ രാമനെ പിടിച്ചുനിർത്തി ബാബൂനോടു് ഓന്റെ പെരേല്ക്കു് പൊയ്ക്കോളാൻ പറഞ്ഞതാ. ഓൻ അപ്പൊ എന്നെ തള്ളി. അതുകണ്ടപ്പൊ രാമനു് സഹിച്ചില്ല്യ. ഓരു് ഓന്റെ ചെപ്പയ്ക്കൊന്നു പൊട്ടിച്ചു.  ഓനാ പോയി പോലീസിന്റടു്ക്കെ പരാതി കൊടുത്തേ"

സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നതു് ക്ലിയറായി. രാജാവു് ബാബുവിനെ അയാളുടെ കൂട്ടുകാരുടെ മുമ്പിൽ അറിയാതെ കൊച്ചാക്കി. രാജാവിനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ചെന്ന സുലൈമാനെ ബാബു തള്ളി. എന്നിട്ടു് രാജാവിന്റെ കൈയിൽ നിന്നു് അടിവാങ്ങി. പോലീസിൽ പരാതിപ്പെട്ടു് രാജാവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യിച്ചു.

“ങാ, ടാക്സി വന്നോ? കേറിക്കേ. സുലൈമാനേ, താനും കേറിക്കേ”

കാറിൽ സ്റ്റേഷനിലേക്കു് പോകുമ്പോൾ ഞാൻ വക്കീലിനോടു് ചോദിച്ചു:

“രാമന്റെ കാര്യത്തിൽ എന്താ ചെയ്യുക സാറേ?”

“അതാ ഞാനുമാലോചിക്കുന്നതു്”

നല്ല ഉത്തരം! ആകെയുണ്ടായിരുന്ന പ്രതീക്ഷയാണു് വക്കീൽ. അദ്ദേഹത്തിനും ഒരു ആത്മവിശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ എന്താ ചെയ്യുക?

ഞങ്ങൾ പോലീസ്‌സ്റ്റേഷനിൽ എത്തുമ്പോൾ സമയം ആറേമുക്കാലായിരുന്നു. രാജാവിനെ കൊണ്ടുവന്ന SI പുറത്തുപോയിരിക്കുകയാണെന്നു് പാറാവുനിന്നിരുന്ന പോലീസുകാരൻ പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ അകത്തുകടന്നു.

ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ ആണുണ്ടായിരുന്നതു്. ഭാഗ്യത്തിനു് അയാൾക്കു് അന്തപ്പൻ വക്കീലിനെ പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു. അയാൾ ഞങ്ങൾക്കു് രാജാവിനെ കാണിച്ചുതന്നു.

രാജാവു് ഒരു ബെഞ്ചിലിരിക്കുകയായിരുന്നു. നടക്കുന്നതൊന്നും അദ്ദേഹത്തിനു് മനസ്സിലായിട്ടില്ല എന്നു് സ്പഷ്ടം. പോലീസ് എന്നാൽ എന്താണെന്നോ അവർ തന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതു് എന്തിനാണെന്നോ അദ്ദേഹം അത്ഭുതപ്പെടുന്നുണ്ടാവും. പാവം.

രാജാവിനെ നോക്കിനിന്ന വക്കീൽ അദ്ദേഹത്തോടു് സംഭവത്തെക്കുറിച്ചു് ഒന്നും ചോദിച്ചില്ല. പകരം അദ്ദേഹത്തെ പോലീസുകാർ ഉപദ്രവിച്ചോ എന്നു് ചോദിച്ചു.

“ഇല്ല്യ. ഞാൻ ആ ഒറ്റക്കടുക്കൻ ധരിച്ച കുട്ടി അരുതാത്തവിധം പ്രവർത്തിച്ചപ്പൊ അയാളെ അടിച്ചു. കുറച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പൊ ഈ പ്രത്യേക ഉടുപ്പിട്ട ആൾക്കാർ എന്നെവന്നുകണ്ടു് അവരുടെ കൂടെ വരാൻ പറഞ്ഞു. അവരെന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടിരുത്തി. അത്രന്നെ!”

കേട്ടുനിന്ന ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ വക്കീലിനോടു് പറഞ്ഞു:

“സാറേ, ഇതു് മാതൃകാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനാ. ഞങ്ങളങ്ങനെ കൊണ്ടുവരുന്ന പ്രതികളെ പെരുമാറുകയൊന്നുമില്ല. ചോദ്യം പോലും ചെയ്തിട്ടില്ല. SI സർക്കിളാപ്പീസിലാ. അദ്ദേഹം ഉടനെയെത്തും. എന്നിട്ടേ ചോദ്യം ചെയ്യൽ തുടങ്ങൂ. സാറിനു് കുടിക്കാൻ ചായ?”

“വേണ്ട. രാമൻ വല്ലതും കഴിച്ചോ?”

“എന്റെ സാറേ, അയാൾക്കെന്താ? നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ഒരു കാര്യവും അയാൾക്കറിയില്ലാന്നാ തോന്നുന്നേ. വല്ലതും കഴിക്കണോന്നു് ചോദിച്ചപ്പൊ പറയുവാ, സംഭാരം വേണമെന്നു്. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലാരെങ്കിലും സംഭാരം ചോദിക്കുമോ?”

അപ്പോഴേക്കു് SI എത്തിച്ചേർന്നു. ചെറുപ്പക്കാരനാണു്. ഏതാണ്ടു് എന്റെ പ്രായം.

പരിചയമില്ലാത്ത, എന്നാൽ അധികാരമുള്ള ഒരാളെ കാണുമ്പോൾ നാം ആദ്യം ചെയ്യുക അയാളെ നന്നായൊന്നു് ശ്രദ്ധിക്കും. സൗമ്യനാണോ അതോ ശൗര്യനാണോ, മനുഷ്യത്വമുണ്ടോ എന്നൊക്കെ അളക്കുകയാണു് നമ്മുടെ ആവശ്യം. ഒരൊറ്റ നോട്ടംകൊണ്ടു് ഇതൊക്കെ കൃത്യമായി ഊഹിച്ചെടുക്കാം എന്നൊരു തെറ്റിദ്ധാരണയും എനിയ്ക്കുണ്ടു്.

അങ്ങിനെ SIയെ കാര്യമായി ഞാനൊന്നു് നോക്കി. ഞാൻ ചമ്മി. കാരണം അയാളുടെ മുഖത്തു് ഒരു വികാരവുമില്ല. അല്ലെങ്കിൽ അയാളുടെ മനസ്സിലുള്ളതൊന്നും എനിക്കു് മനസ്സിലായില്ല എന്നും പറയാം.

SI ഒരു ഓറഞ്ചു് ഷർട്ടുകാരനേയുംകൊണ്ടാണു് വന്നിരിക്കുന്നതു്. അയാളെ കണ്ടതും, “ങാഹാ! നീ വീണ്ടും പെട്ടോ?” എന്നു് ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ ചോദിക്കുന്നതുകേട്ടു് അയാളെ സ്ഥിരം പോലീസ് പിടിക്കാറുണ്ടെന്നു് ബുദ്ധിമാനായ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.

വക്കീൽ രാജാവിനെ വിട്ടു് SIയുടെ അടുത്തെത്തി. SI തൊപ്പിയൂരി സീറ്റിലിരിക്കാൻ പോവുകയായിരുന്നു. സാധാരണവേഷത്തിലുള്ള വക്കീലിനെ മനസ്സിലാകാഞ്ഞതുകൊണ്ടു് ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിളിനെ ചോദ്യഭാവത്തിൽ നോക്കി.

“സാറേ ഇതു് അന്തപ്പൻ വക്കീൽ. ഇപ്പൊ കൊണ്ടുവന്ന രാമന്റെ വക്കീൽ...”

അന്തപ്പൻ വക്കീൽ അപ്പോഴേക്കു് SIയുടെ മുന്നിലുള്ള കസാലയിൽ ഇരിപ്പുറപ്പിച്ചിരുന്നു. SI മുന്നോട്ടാഞ്ഞു.

“വക്കീലാണല്ലേ? സംഭവിച്ചതൊക്കെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ? ബാബു പുറത്തു നിൽപ്പുണ്ടു്. അയാളെ തല്ലി എന്നാണു് കേസ്. സാക്ഷികൾ 1-2 പേരുണ്ടു്. എന്തു പറയുന്നു?”

അന്തപ്പൻ വക്കീൽ ഒന്നു് നിവർന്നിരുന്നു. തന്റെ കൈകൾ മുന്നിലുള്ള മേശപ്പുറത്തുവച്ചു് വിരലുകൾ തമ്മിൽ പിണച്ചു.

“അതവിടെ നിക്കട്ടെ. എന്തുകൊണ്ടു് തല്ലി എന്നന്വേഷിച്ചോ?”

SI പിന്നോട്ടാഞ്ഞു. ഇടതുകൈപ്പത്തിയിൽ പതുക്കെ തലോടിക്കൊണ്ടു് 1-2 നിമിഷമിരുന്നു.

“അതു് ചോദിച്ചു. ഇയാൾ.. ഈ രാമൻ ബാബുവിനെ കളിയാക്കി സംസാരിച്ചുവെന്നും അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ അടിച്ചുവെന്നും...”

“അസംബന്ധം! (SI ചെറുതായി ഞെട്ടി. ഞാനും ഞെട്ടി) ഇതാണു് സുലൈമാൻ. ഇയാൾ രാമന്റെ കൂടെ നടക്കുകയായിരുന്നു. രാമനെ പിടിച്ചുമാറ്റാൻ ചെന്ന ഇയാളെ ബാബു തള്ളി. അതിനാണു് രാമൻ ബാബുവിനെ തല്ലിയതു്. സ്വന്തം പിതാവിന്റെ പ്രായമുള്ളയാളെ തള്ളുകയാണോ ചെയ്യുക? അതാണോ ശരി അതിനു് ശിക്ഷിച്ചതാണോ ശരി?“

SI രണ്ടുസെക്കൻഡ് എന്തുപറയണമെന്നറിയാതെ ചിന്തയിൽ മുഴുകി. ആ തക്കത്തിനു് വക്കീൽ തുടർന്നു:

”സുലൈമാനെ ബാബു തള്ളി. ഇപ്പൊ പരാതി സുലൈമാൻ തന്നിട്ടു് നിങ്ങൾ ബാബുവിനെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിരുന്നെങ്കിൽ അതിനു് ന്യായമുണ്ടു്. ന്തേയ്?“

”വക്കീൽ പറയുന്നതു് കാര്യമാണു്. പക്ഷെ പരാതി കിട്ടിയ സ്ഥിതിക്കു്...“

”ഫൂ! അതുകൊണ്ടു്? നിങ്ങളീ പറയുന്ന ബാബു അത്ര നല്ല കക്ഷിയൊന്നുമല്ല. കോളേജീന്നു് വരുന്ന പെമ്പിള്ളേരെ കമെന്റടിയ്ക്കുന്ന ടീമല്ല്യോ? ഞാൻ പറയുന്നതല്ല. ഈ സുലൈമാനടക്കം നിരവധിപേർ സാക്ഷികളാണു്. ഇവരൊരു പരാതി തന്നാൽ ബാബു അകത്താവും. എത്ര സാക്ഷികളെ വേണമെങ്കിലും ഞാൻ കൊണ്ടുവരും. അതു മാത്രമല്ല, കേസ് കോടതിയിലെത്തിയാൽ പെണ്ണുങ്ങളെ കമെന്റടിച്ചതിനു് തല്ലുകിട്ടിയതാണെന്നു് ഞാൻ കോടതിയിൽ തെളിയിക്കും“

”ഓഹോ, വാദിയെ പ്രതിയാക്കി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള...“

”അതു മാത്രമല്ല, നിങ്ങൾക്കും സസ്പെൻഷനുള്ള വകുപ്പുണ്ടു് ഈ കേസിൽ“

തന്റെ പ്രവൃത്തിയെ നിഷ്കരുണം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതുകേട്ടു് SI കലിപൂണ്ടു് ചാടിയെഴുന്നേറ്റു. എന്നാൽ പരിചയസമ്പന്നനും അന്തപ്പൻ വക്കീലിന്റെ പ്രകടനം കോടതിയിൽ നേരിട്ടുകണ്ടിട്ടുമുള്ള ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ SIയുടെ ചെവിയിൽ എന്തോ സ്വകാര്യം പറഞ്ഞതിന്റെ ഫലമായി SI തൽസ്ഥാനത്തു് വീണ്ടുമിരുന്നു.

”ഞാൻ എന്തുചെയ്തെന്നാ വക്കീൽ പറഞ്ഞുവരുന്നതു?“

”നിങ്ങൾ പിടിച്ചുവച്ചിരിക്കുന്ന രാമൻ കാട്ടുവാസിയാണു്. പ്രൊട്ടക്റ്റഡ് ടൈപ്“

”എന്നു വച്ചാൽ?“

”കാട്ടുവാസി എന്നുവച്ചാൽ കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നയാൾ. അമ്പും വില്ലും ഉപയോഗിച്ചു് വേട്ടയാടി ജീവിക്കുന്നയാൾ. അയാൾക്കു് നിയമപരിരക്ഷയുണ്ടു്. നിങ്ങൾക്കു് അയാളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ല“

”വക്കീലേ നിങ്ങൾ കൂടുതൽ സ്മാർട്ടാവണ്ട. അയാൾ കാട്ടുമനുഷ്യനാണെന്നതിനു് എന്താ തെളിവു്?“

”അയാൾക്കു് നാട്ടിൽ മേൽവിലാസമില്ല“

”പക്ഷെ അയാൾ നാട്ടിൽ മാസങ്ങളായി ജോലിചെയ്യുന്നു“

”അതുകൊണ്ടു് കാര്യമില്ല. നാട്ടിലെ സമ്പ്രദായങ്ങൾ അയാൾക്കറിയില്ല. അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റക്കമ്മൽ ധരിച്ചയാളോടു് പോയി കാരണമന്വേഷിക്കേണ്ട കാര്യമില്ലല്ലോ“

”അതുകൊണ്ടു മാത്രം അയാൾ കാട്ടുമനുഷ്യനാണെന്നു്...“

”അയാളുടെ കട്ട ബോഡി ശ്രദ്ധിച്ചില്ലേ? ദുർമ്മേദസ്സില്ല. മാത്രമല്ല ജോലിചെയ്യാനുള്ള താല്പര്യം കൂടുതലാ“

”എന്നാലും...“

”അയാൾക്കു് പോലീസുകാരെപ്പറ്റി അറിയില്ല. അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളേ കാണുമ്പോൾ പേടിക്കത്തില്ല്യോ? അങ്ങിനെ പേടിച്ചാൽ ഇവിടെവന്നു് സംഭാരം ചോദിക്കുമോ?“

”അതില്ല... പക്ഷെ...“

”നാഗരികനാവാൻ വേണ്ട മിനിമം യോഗ്യത - അസഭ്യം പറച്ചിൽ - തീരെയില്ല. ഇനി നമ്മളയാളെ തെറിവിളിച്ചാൽ അയാൾക്കൊട്ടു് മനസ്സിലാകത്തുമില്ല“

SI അത്ഭുതത്തോടെ രാമനെ നോക്കി. എന്നിട്ടു് ഞങ്ങളെ വീണ്ടും നോക്കി വിശ്വാസം വരാതെ ”ശരിയ്ക്കും?“ എന്നു് ചോദിച്ചു.

”വേണമെങ്കിൽ പരീക്ഷിച്ചോളൂ“

ഇത്രയുമായപ്പോൾ സ്റ്റേഷനിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു നിർത്തിയിരുന്ന ഓറഞ്ച് ഷർട്ടുകാരൻ തെറിപറഞ്ഞു് രാജാവിന്റെ പ്രതികരണം മനസ്സിലാക്കാൻ വളണ്ടിയറാവാം എന്നുപറഞ്ഞു് മുന്നോട്ടുവന്നു. ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിളിൽ നിന്നു് അയാളൊരു മുച്ചീട്ടുകളിക്കാരനാണെന്നു് ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി.

SI അനുകൂലമായോ പ്രതികൂലമായോ ഒന്നും പറയാഞ്ഞപ്പോൾ മുച്ചീട്ടുകളിക്കാരൻ സ്വമേധയാ രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ പോയിനിന്നു. ഇനിയെന്തു് സംഭവിക്കും എന്നു ശങ്കിച്ചു് ഞങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദരായി ഇരുവരേയും ശ്രദ്ധിച്ചു.

മുച്ചീട്ടുകാരൻ ഒരു അസഭ്യം പറഞ്ഞു. രാജാവു് അയാളുടെ മുഖത്തു് ചോദ്യഭാവത്തിൽ നോക്കി. ഞങ്ങളേയും നോക്കി.

മുച്ചീട്ടുകാരൻ അടുത്ത തെറി പറഞ്ഞു. രാജാവിനു് ഒന്നും മനസ്സിലായില്ലെന്നു് സ്പഷ്ടം.

മുച്ചീട്ടുകാരനു് ഹരം കയറി. അയാൾ മൂന്നാമതൊരു വാക്കു് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാജാവു് പ്രതികരിച്ചു:

”ഇയാൾ ഇപ്പൊ പറഞ്ഞ കാര്യം ഒറ്റക്കടുക്കൻ ചെവിയിലിട്ടിട്ടുള്ള കുട്ടിയും 3-4 തവണ പറഞ്ഞു“

സുലൈമാൻ തലതാഴ്ത്തി നിന്നപ്പോൾ വക്കീൽ വിജയഭാവത്തിൽ SIയെ നോക്കി. ”യെസ്.. യെസ്...“ എന്ന മട്ടിൽ SIയും തലകുലുക്കി.

മുച്ചീട്ടുകാരൻ വാക്കുകളെ വിട്ടു് വാക്യങ്ങളിലേക്കു് കടന്നു. അപ്പോഴും രാജാവു് ”ഇങ്ങനെയൊന്നും ആ കുട്ടി പറഞ്ഞിട്ടില്ല്യട്ട്വൊ“ എന്നു് മൊഴിഞ്ഞു.

SI മുച്ചീട്ടുകാരനോടു് നിർത്താൻ പറഞ്ഞു. വക്കീലിനു് നേരെതിരിഞ്ഞു് എന്തോ പറയാൻ വന്നപ്പൊഴേക്കു് വക്കീൽ ചാടിക്കേറി പറഞ്ഞു:

”കേട്ടല്ലോ? മറ്റെ... ആ വാക്കു് ബാബു പൊതുസ്ഥലത്തുവച്ചു് ഉറക്കെ പറഞ്ഞുവെന്നു്. അതിനു വകുപ്പു് വേറെ. ഏതായാലും ബാബു കുറച്ചുകാലം കോടതി കേറിയിറങ്ങും“

SI തിരിച്ചു് സ്വന്തം കസാലയിൽ വന്നിരുന്നു. കർച്ചീഫെടുത്തു് നെറ്റി തുടച്ചു. മുന്നോട്ടാഞ്ഞു് എതിരെ വന്നിരുന്ന വക്കീലിനോടു് പറഞ്ഞു:

”സാറേ തൃപ്തിയായി. ഈ ബാബുവുണ്ടല്ലോ. അയാളൊരു തല്ലിപ്പൊളിയാണു്. എന്റെയൊപ്പം ഇവിടെ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചതാ. അന്നേ അവനൊരു തല്ലുകൊള്ളിയാ. ഈ കാട്ടുമനുഷ്യന്റെ അടി അവൻ മേടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ തക്ക കാരണമുണ്ടാവും എന്നു് ഞാനപ്പോഴേ ഊഹിച്ചിരുന്നു. കാക്കിയിട്ടുപോയില്ലേ, പരാതി കിട്ടിയാൽ നടപടിയെടുക്കാതിരിക്കാനാവുമോ? ഈ കേസ് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ എനിക്കു് താല്പര്യമില്ല. ബാബു പുറത്തു നില്പ്പുണ്ടു്. ഞാനവനെ അകത്തോട്ടു് വിളിക്കട്ടെ? സാറൊന്നു് വിരട്ടിയേരെ. എനിക്കു് വിരട്ടാൻ പറ്റത്തില്ല. സഹപാഠിയല്ലേ? അപ്പൊ വിളിക്കട്ടെ?“

ബാബു അകത്തേക്കു് വന്നപ്പോൾ ഞങ്ങൾ - SI, രാജാവു്, ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ, വക്കീൽ, സുലൈമാൻ, മുച്ചീട്ടുകാരൻ, ഞാൻ എന്നിങ്ങനെ ഏഴുപേരും അവനെ തുറിച്ചുനോക്കുകയായിരുന്നു. അയാളുടെ ഇടതുകരണം നീരുവന്നു് വീർത്തിരുന്നു.

ആ നേരത്തു് ഹിമവർണ്ണൻ എന്നെ അടിച്ച അടി എനിക്കോർമ്മ വരികയും ഞാനറിയാതെ എന്റെ കൈ എന്റെ ഇടതുകവിൾ തലോടുകയും ചെയ്തു. മാത്രമല്ല, ഹിമവർണ്ണനേക്കാൾ ശരീരശേഷി കൂടുതലുള്ള രാജാവിൽ നിന്നു് നേരിട്ടടിവാങ്ങാൻ സാധിച്ച ബാബുവിനോടു് എനിക്കു് ചെറിയൊരു സഹതാപവും തോന്നി.

ഏതായാലും വക്കീൽ വളരെ സാങ്കേതികമായി നിയമവശങ്ങളെക്കുറിച്ചു് വികാരവിവശതയോടെ പറഞ്ഞു് ബാബുവിനെ പേടിപ്പിച്ചു. SI തലതാഴ്ത്തി കൈയും കെട്ടി ഇരുന്നതേയുള്ളു. വക്കീലിന്റെ പ്രഭാഷണത്തെ ഒരു സ്നേഹവൽസലനായ കാരണവരുടെ ചാരുതയോടെ ഹെഡ്കോൺസ്റ്റബിൾ പിൻതാങ്ങി. ഞാനും സുലൈമാനുമാവട്ടെ, ഇടക്കിടക്കു് ബാബുവിന്റെ മുന്നിൽ വന്നു് നില്ക്കുകയും കുറച്ചുകഴിഞ്ഞു് അയാളുടെ പിന്നിലേക്കു നീങ്ങുകയും ചെയ്തു ”ഇവർ എന്റെ പിന്നിൽ നിന്നു് എന്തു ചെയ്യുകയാണാവോ?“ എന്നൊരു ചിന്ത ബാബുവിന്റെ മനസ്സിൽ അങ്കുരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

അങ്ങിനെ, കേസിനു പോയാൽ ഒന്നര കൊല്ലം ചുരുങ്ങിയതു് അയാളെ കഷ്ടപ്പെടുത്തുമെന്നും സുലൈമാനെ തള്ളിയിടാൻ ശ്രമിച്ചതിനും പബ്ലിക്കായി തെറിപറഞ്ഞതിനും പെൺകുട്ടികളെ കമെന്റടിച്ചതിനും അയാൾക്കു് ശിക്ഷ വാങ്ങിക്കൊടുകുമെന്നും വക്കീൽ സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ബാബു ”കേസും വേണ്ട ഒരു കുന്തവും വേണ്ട; കിട്ടിയ അടി കിട്ടി; ഇനി എത്രയും പെട്ടെന്നു് ഈ വക്കീലിന്റെ അടുത്തുനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടാൽ മതിയേ“ എന്ന അവസ്ഥയിലായി. അതുകൊണ്ടു് വക്കീൽ പറഞ്ഞപ്രകാരം പരാതി പിൻവലിച്ചു് ഞങ്ങളോടു് പതുക്കെ ഓരോ താങ്ക്സും രാജാവിനോടു് സോറിയും പറഞ്ഞു് പുറത്തിറങ്ങാൻ ഭാവിച്ചു. അയാളെ രാജാവു് തടഞ്ഞു.

”നല്ലോണം വേദനേണ്ടാവും. ട്ടൊ. നാളെ നീരു് ഇത്തിരീംകൂടി കൂടിയേക്കും. ഇവടെ പച്ചമരുന്നു് കിട്ടുന്ന സ്ഥലമുണ്ടോ? ഒരു പ്രയോഗമുണ്ടു്. ഇത്തിരി കടുപ്പമാവും. 1-2 ദിവസം തലചുറ്റലുണ്ടാവും. ന്നാലും ഒരാഴ്ചകൊണ്ടു് ഭേദാവും. നാളെ കാണാംച്ചാൽ ഞാൻ എങ്ങനേങ്കിലും സംഘടിപ്പിച്ചു് തരായിരുന്നു. ഇനിമുതൽ പ്രായായോരെ ഉപദ്രവിക്കരുതു്. പ്രായായോരെ എന്നല്ല ആരേം ഉപദ്രവിക്കരുതു്. ഇവരു് പറഞ്ഞതൊന്നും എനിക്കു് മനസ്സിലായിട്ടില്ല. ന്നാലും അവരു് പറഞ്ഞതൊക്കെ കുട്ടീടെ നന്മക്കാന്നു് കരുത്യാ മതി. ട്ടൊ, നന്നായി വരും. ഒറ്റക്കടുക്കൻ ഇടണതു് ഇഷ്ടാണോ? ഞാൻ കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ ഒരിക്കൽ...“

രാജാവിനെ പറഞ്ഞു മുഴുമിപ്പിക്കാൻ വിടാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈവിടുവിച്ചു് ബാബു പുറത്തേക്കോടി. SI എനിക്കും വക്കീലിനും സുലൈമാനും ഹസ്തദാനം നടത്തി. തുടർന്നു് രാജാവിന്റെ അടുത്തു് ചെന്നു.

”സന്തോഷമായില്ലേ? വക്കീൽ വന്നതുകൊണ്ടു് രക്ഷപ്പെട്ടു. ഇല്ലെങ്കിൽ അകത്തുപോകേണ്ട കേസാ. നന്നായി പണിയെടുക്കും എന്നു് വക്കീൽ പറഞ്ഞു? നല്ലതാ. കട്ട ബോഡിയാണല്ലോ. ജിമ്മിൽ പോവാറുണ്ടോ? കാട്ടിൽ എവിടെയാ താമസം എന്നാ പറഞ്ഞേ?“

തിരിച്ചു പോരുമ്പോഴും താൻ രക്ഷപ്പെട്ടതു് എത്ര വലിയ ആപത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു എന്നു് അദ്ദേഹത്തിനു് മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. വക്കീലിനേയും സുലൈമാനേയും അവരവരുടെ വീടുകളിൽ വിട്ടു് ഞങ്ങൾ തിരിച്ചെത്തുമ്പോൾ ആകാംക്ഷയോടെ ഗൗതവും രഘുവും ഞങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവരേയും രാജാവിനേയും പതുക്കെ ഞാൻ കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുമനസ്സിലാക്കി. ന്യായമായും രാജാവിനു് പോലീസ്, കോടതി എന്നൊക്കെ മനസ്സിലാക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം വേണ്ടിവന്നു.

എല്ലാം കേട്ടുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവു് പറഞ്ഞു:

”ഞാൻ വിചാരിച്ച മാതിരിയല്ല. ആ ഉറക്കെ സംസാരിക്കുന്ന വിദ്വാൻ (വക്കീൽ) ഌണുവല്ല, ണിബ്വാ“

അന്നെന്തോ, രാജാവു് വിസ്കി കഴിച്ചില്ല.



(തുടരും...)



 

കാലചലനം - 9

അങ്ങിനെ ആ തിങ്കളാഴ്ച വന്നെത്തി. കുളിച്ചൊരുങ്ങി നല്ലൊരു മുണ്ടും ഷർട്ടും ധരിച്ചു് രാജാവു് ആദ്യത്തെ ജോലിദിനത്തിനു് തയ്യാറായി.

ഗൗതത്തിനും രഘുവിനും ആപ്പീസിൽ നിന്നു് വിട്ടുനിൽക്കാൻ സാധിക്കില്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു് ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ബസിൽ ക്വാറിയിലേക്കു് പുറപ്പെട്ടു.

അന്തപ്പൻ വക്കീൽ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം രാജാവിനെ ക്വാറിയിലെ പണിക്കാർക്കു് പരിചയപ്പെടുത്തി. രാമൻ എന്ന പേരിലാണു് ഞങ്ങൾ രാജാവിനെ വക്കീലിനു് പരിചയപ്പെടുത്തിയിരുന്നതു്. അതുകൊണ്ടു് ആ പേരിലാണു് ഏവരും അദ്ദേഹത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നതു്.

ജോലി തുടങ്ങിക്കോളൂ എന്നു് വക്കീൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു നിമിഷം രാജാവു് നിശ്ശബ്ദനായി. മനസ്സു് അടക്കാൻ പാടുപെടുന്ന ഒരുപിടി വികാരങ്ങൾ ആ മുഖത്തു് ദൃശ്യമായിരുന്നു.

അവസാനം, വക്കീലിന്റെ രണ്ടുകൈയും കൂട്ടിപ്പിടിച്ചു് ഒന്നും മിണ്ടാതെ അദ്ദേഹം ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

പാറപൊട്ടിക്കാൻ വേണ്ടുന്ന സമസ്തമേഖലകളിലും തനിക്കു് ജോലിചെയ്യണമെന്നു് രാജാവു് പറഞ്ഞു. ആദ്യം കുറച്ചുദിവസം, പൊട്ടിയ പാറക്കഷണങ്ങൾ പെറുക്കാനും അടുക്കാനും സഹായിക്കൂ എന്നു് വക്കീൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവു് ഒന്നും മിണ്ടാതെ അനുസരിച്ചു.

ഒരു പതിനൊന്നു് മണിയായപ്പോൾ എല്ലാവരും പണിനിർത്തി തൊട്ടടുത്തുള്ള ചായക്കട ലക്ഷ്യമാക്കി നടന്നു.

രാജാവിനു് കാപ്പി-ചായാദി ഇഷ്ടമല്ല. സംഭാരമാണു് പ്രിയം. പിന്നെ വിസ്കിയും. ഭാഗ്യത്തിനു് ചായക്കടയിൽ സംഭാരം കിട്ടുമായിരുന്നു.

ചായക്കട എന്നുപറഞ്ഞാൽ ഒരു ചെറിയ ഹോട്ടലായിരുന്നു. നാടൻ സെറ്റപ്പ്‌. ബെഞ്ചും ഡെസ്കും. നടത്തുന്നയാൾ ഒരു സുലൈമാനാണു്. ക്വാറിയിലെ എല്ലാവരും ചായയും ചിലരെങ്കിലും ഉച്ചക്കു് ഊണും കഴിക്കുന്നതു് അവിടെയാണു്.

സംഭാരത്തിനിടക്കു് ഞാൻ രാജാവിനോടു്, കല്ലുചുമക്കുന്ന ജോലിചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതിൽ മനഃപ്രയാസമുണ്ടോ എന്നു് ചോദിച്ചു.

“ഏയ്. എന്തു് മനഃപ്രയാസം? ശാരീരികാധ്വാനമല്ലേ? നല്ലതല്ലേ? കഴിഞ്ഞ രണ്ടാഴ്ചയായി വ്യായാമം ഇത്തിരി കുറവായിരുന്നു. അതിന്റെ അസ്കിത മാറിക്കിട്ടി. പക്ഷെ എത്രയും പെട്ടെന്നു് പാറ തുരക്കാനുള്ള പണിപഠിക്കണം. വെറുതെ കല്ലു് ചുമന്നു നടന്നാൽ ആ പണി പഠിക്കില്ലല്ലോ”

സംഭാരം കുടിച്ചു് ഞാനെഴുന്നേറ്റപ്പോൾ രാജാവു് സംശയിച്ചു.

“നമ്മൾ കാത്തിരിക്കണ്ടേ?”

“എന്തിനു്?”

“മറ്റേ... ആ... ബിൽ വരാൻ? രണ്ടു് സംഭാരത്തിനു് എത്രകാശാണു് നമ്മൾ കൊടുക്കേണ്ടതു് എന്നെഴുതിയ കുറിപ്പു്...”

ഞാൻ രാജാവിന്റെ കൈ പിടിച്ചുവലിച്ചു് പുറത്തേക്കു് നടന്നു.

“ബില്ലൊക്കെ വലിയ ഹോട്ടലുകളിലാണു് രാജാവേ. ഇതൊരു നാടൻ ചായക്കടയാണു്. ഇവിടെ നമ്മൾ കഴിച്ച ഭക്ഷണത്തിന്റെ കാശു് ദാ... ആ മേശയ്ക്കപ്പുറം ഇരിക്കുന്നയാൾക്കു് കൊടുത്താൽ മതി. ഞാൻ കാണിച്ചുതരാം. ചേട്ടാ, രണ്ടു് സംഭാരം!”

സംഭാരത്തിന്റെ പൈസകൊടുത്തു് ഞാൻ പോകാനൊരുങ്ങിയപ്പോൾ രാജാവിനു് പിന്നേയും സംശയം.

“അപ്പൊഴേയ്... സംഭാരം കൊണ്ടുതന്ന ആൾക്കു് പാരിതോഷികം കൊടുക്കണ്ടേ? ഇത്തിരി കാശു്... ബിൽ കൊടുത്ത ശേഷം കൊടുക്കുന്നതു്...”

ഹോട്ടലിൽ ടിപ് കൊടുക്കുന്നമാതിരി ചായക്കടയിൽ കൊടുക്കണോ എന്നാണു് രാജാവിന്റെ ചോദ്യം!

വീണ്ടും രാജാവിനെ വലിച്ചിറക്കി മാറ്റിനിർത്തി ഒരഞ്ചുമിനുട്ടു കൊണ്ടു് ഹോട്ടലും ചായക്കടയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിനു് പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ഓരോ സ്ഥലത്തും പെരുമാറണ്ട രീതിയെക്കുറിച്ചു് വിവരിച്ചു. ഇപ്പറഞ്ഞതെല്ലാം രാജാവിനു് ഓർമ്മയുണ്ടാവണേ എന്നു് മനസ്സിൽ പ്രാർത്ഥിച്ചു.

എനിക്കു് കുറച്ചു പണി ചെയ്യാനുണ്ടായിരുന്നു. രാജാവിനെ പണിചെയ്യാൻ വിട്ടിട്ടു് ഞാൻ എന്റെ വഴിക്കു് പോയി. തിരിച്ചു് ക്വാറിയിലെത്തുമ്പോൾ നാലുമണി കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

ഒരു പന്തികേടു് തോന്നി. രാജാവു് കല്ലുചുമക്കുന്നുണ്ടു്. എന്നെ ഒന്നു് നോക്കി. പക്ഷെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. മറ്റുപണിക്കാരും ഒന്നു് പണിനിർത്തി എന്നെ ശ്രദ്ധിച്ചു.

“ങാ, താൻ വരാൻവേണ്ടി കാത്തിരിക്കുവായിരുന്നു” അന്തപ്പൻ വക്കീലാണു്.

“താൻ എന്തൊരു മനുഷ്യനെയാണു് ഇവിടെകൊണ്ടാക്കിയതു്?”

“എന്താ വക്കീൽ സാർ, എന്തു പറ്റി?”

“താൻ കൊണ്ടുവന്നാക്കിയ രാമൻ ഉച്ചയൂണിന്റെ സമയത്തു് ഹോട്ടലുകാരൻ സുലൈമാനുമായി തർക്കത്തിലായി”

എനിക്കു് വ്യക്തമാവുന്നില്ല. ആരുമായും വഴക്കുകൂടുന്ന കൂട്ടത്തിലല്ല രാജാവു്. അപ്പൊ എന്താ സംഭവിച്ചതു്?

“രാമൻ ഉച്ചക്കു് ഊണുകഴിക്കാൻ വേണ്ടി സുലൈമാന്റെ ഹോട്ടലിൽ ചെന്നു. രണ്ടാൾക്കുള്ള ഭക്ഷണം സ്വയം കഴിച്ചു. എന്നിട്ടു് ഒരാളുടെ കാശും കൊടുത്തു. സുലൈമാൻ സമ്മതിച്ചില്ല. അയാൾ കൂടുതൽ പൈസ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒടുക്കം ഞാനിടപെട്ടു് ഒത്തുതീർപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ടു്. ഒന്നരയാളുടെ പൈസ രാമൻ കൊടുക്കണം. അയാൾക്കു് വേണ്ടത്ര ഊണു് കഴിച്ചോട്ടെ. സമ്മതമല്ലേ?”

“വക്കീൽ സാറേ, ഞാൻ പറഞ്ഞില്ലേ, അ... രാമനു് നാട്ടിൽ നിന്നു് അധികം ശീലമില്ല. അവരുടെ ഭാഗത്തൊക്കെ ഒരാൾ നമ്മുടെ രണ്ടാളുടെ ചോറുണ്ണും. പാവം അതു് കരുതിയാവും. ഞാൻ നോക്കിക്കൊള്ളാം“

”ങാ, വിരോധമില്ല. ആൾ നന്നായി പണിയെടുക്കുന്നുണ്ടു്. അതുകൊണ്ടു് ഇവിടെ തുടർന്നോട്ടെ“

തിരിച്ചുവരും വഴി ഞാൻ രാജാവിനോടു് ആദ്യത്തെ ദിവസത്തെ അനുഭവത്തെപ്പറ്റി ചോദിച്ചു.

”നിങ്ങടെ കാലത്തുള്ള ആൾക്കാർക്കേയ്... ശക്തി കുറവാട്ടോ. എത്ര കുറച്ചു് കല്ലാ അവർ ചുമക്കുന്നേ. എനിക്കു് അവരിലൊരാൾ എടുക്കുന്നതിന്റെ ഇരട്ടി എടുക്കാനാവും. എന്റെ നാട്ടിലെ ചിലയാളുകൾക്കു് അതിലും കൂടുതൽ സാധിയ്ക്കും“

”കാലം പുരോഗമിക്കുന്തോറും മനുഷ്യന്റെ ശരീരശേഷി കുറഞ്ഞുവരികയാവും രാജാവേ. അതു് നിക്കട്ടെ. സുലൈമാന്റെ...“

”അയാൾക്കു് കൂടുതൽ ധനം കൊടുത്താൽ സമാധാനാവുംച്ചാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യാം. അല്ലേ? പാവാണു്ന്നു് തോന്നുണൂ. പ്രാരാബ്ധംണ്ടാവ്വേയ് വീട്ടിൽ“

അടുത്ത ദിവസം മുതൽ രാജാവിന്റെ ചിലവിനു് അധികതുക കരുതാൻ ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു.

എന്നാൽ സംഭവിച്ചതു് മറ്റൊരു തരത്തിലാണു്. രാജാവിന്റെ സ്ഥിരോൽസാഹവും ശമ്പളദിവസം പ്രത്യേകിച്ചൊരു അമിതാഹ്ലാദമില്ലായ്മയും ശ്രദ്ധിച്ചു് അന്തപ്പൻ വക്കീൽ പുതിയൊരു നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവച്ചു. ‘രാമന്റെ’ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ചെലവു് അദ്ദേഹം വഹിച്ചോളാം എന്നും ശമ്പളത്തിൽ നിന്നു് ഒരു തുക കുറച്ചു് ബാക്കി ‘രാമനു്’ കൊടുക്കാം എന്നുമായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ. അതായതു്, ഇഷ്ടമുള്ളത്രയും രാജാവിനു് ഊണുകഴിക്കാം. സംഭാരം കുടിക്കാം. പണം അന്തപ്പൻ വക്കീൽ കൊടുത്തുകൊള്ളും. പകരം, രാജാവിനു് കൊടുക്കാനുദ്ദേശിച്ച ശമ്പളത്തിൽനിന്നു് കുറേ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കും.

രാജാവിനു് പണിപഠിക്കുകയാണു് ആവശ്യം, ധനസമ്പാദനമല്ല എന്നുള്ളതിനാൽ ആ വ്യവസ്ഥ ഞങ്ങളംഗീകരിച്ചു.

അന്നുമുതൽ രാജാവിനും സുലൈമാനും സുഖമായിരുന്നു. രാജവിനു് വേണ്ടി സ്പെഷൽ ഭക്ഷണം സുലൈമാൻ തയ്യാറാക്കാൻ തുടങ്ങി. രാജാവിനു് വയറുനിറച്ചു് ഭക്ഷണം കിട്ടിത്തുടങ്ങി. അദ്ദേഹം ജോലിയിൽ കൂടുതൽ ഉത്സുകനായി. രാജാവിന്റെ ആവേശം കണ്ടു് മറ്റുപണിക്കാർക്കും പ്രചോദനമായി. അവരും കൂടുതൽ നന്നായി പണിയെടുത്തു. എല്ലാവർക്കും രാജാവിനെ ഇഷ്ടമായി.

അന്തപ്പൻ വക്കീലും പോറ്റിയും വെരിവെരി ഹാപ്പിയായി. ക്വാറിയിൽ നിന്നു് നല്ല വരുമാനം കിട്ടിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു.

രാജാവും തൊഴിലാളികളും സുലൈമാനും തമ്മിൽ നല്ല അടുപ്പത്തിലായി. സുലൈമാന്റെ കഥ രാജാവാണു് എന്നോടു് പറഞ്ഞതു്. രണ്ടു് പെൺകുട്ടികളെ നികാഹ്‌ കഴിച്ചയക്കാനുള്ള ബദ്ധപ്പാടിലാണയാൾ. ആകെ വരുമാനം ക്വാറിയിലെ പണിക്കാരിൽ നിന്നാണു്. പിന്നെ ക്വാറിയിലെത്തുന്ന ലോറിക്കാരും അവിടെ കയറും. അല്ലാതെ നാട്ടുകാർക്കു് സുലൈമാന്റെ കടയിൽ കയറി ഭക്ഷണം കഴിക്കാനൊന്നും താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു.

പതുക്കെപ്പതുക്കെ രാജാവു് പാറ പൊട്ടിക്കാനുള്ള പണി പഠിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കായക്ഷമത പ്രമാണിച്ചു് പാറതുരക്കുന്ന പണിയാണു് ആദ്യം കിട്ടിയതു്. എത്ര കനത്ത പാറയും മറ്റാരേക്കാൾ എളുപ്പത്തിൽ രാജാവിനു് തുരക്കാൻ സാധിച്ചു. പിന്നെപ്പിന്നെ തുരന്ന പാറയിൽ വെടിമരുന്നു് നിറയ്ക്കാനും തിരയിടാനും തീകൊടുക്കാനും ഒക്കെ രാജാവു് ശീലിച്ചു.

ഉൽസാഹമായി ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഇപ്പോൾ രാജാവു് ഒറ്റക്കാണു് ക്വാറിയിൽ പോകുന്നതും വരുന്നതും. വന്നാൽ ഒരു രണ്ടുമൂന്നു് റൗണ്ട് വിസ്കി കുടിക്കും; അതാണു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

പക്ഷെ ഒരു ദിവസം എന്നെ നടുക്കിയ ഒരു സംഭവം നടന്നു.

സന്ധ്യക്കു് ആറുമണിയായിരിക്കും. ഞാൻ ആപ്പീസിൽ നിന്നിറങ്ങാൻ നില്ക്കുന്നു. പെട്ടെന്നൊരു ഫോൺ വന്നു. നോക്കുമ്പോൾ അന്തപ്പൻ വക്കീൽ.

”ചിതൽല്ലേ? താൻ ഒരു ടാക്സി പിടിച്ചു് ഉടനെ വരണം. നമ്മുടെ രാമനെ പോലീസ് പിടിച്ചു. ആളെ ഒന്നു് കാണാൻ സ്റ്റേഷൻ വരെ പോകണം. ഡീറ്റേൽസ് ഞാൻ നേരിട്ടു് കാണുമ്പൊ പറയാം. എന്നാപ്പിന്നെ ഉടനെ വരത്തില്ലേ?“

ഫോൺ തിരികെവച്ചു് ഞാനൊന്നു് വിറച്ചു. രണ്ടു് സെക്കൻഡ് നെഞ്ചത്തു് കൈവച്ചു് നിന്നുപോയി.

”ഈശ്വരാ! രാജാവിനെ പോലീസ് പിടിച്ചു!“



(തുടരും... )

 

കാലചലനം - 8

ആ സംഭവങ്ങൾക്കു് ശേഷം ഞാൻ അനവധി തവണ ഉല്ലപിയിൽ പോയിട്ടുണ്ടു്. ആ യാത്രകളിലൊക്കെ ഹർഷഘോഷരാജാവുമൊത്തു് വളരെ സമയം പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ടു്. നീതിമാനും ജനസമ്മതനും സർവോപരി ബുദ്ധിസമ്പന്നനുമായ ഒരു ഭരണകർത്താവാണു് അദ്ദേഹമെന്നു് എനിക്കു് ബോധ്യവുമായിട്ടുള്ളതാണു്.

എന്നാൽ അദ്ദേഹവുമൊത്തു് വർത്തമാനത്തിൽ ഞാൻ ചെലവഴിച്ച സമയം എനിക്കേറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതാകുന്നു. എന്തെന്നാൽ എനിക്കെന്തെങ്കിലും ലോകനന്മാപരമായ കാര്യം ചെയ്യാനായെങ്കിൽ അതു് അദ്ദേഹത്തിനെ സഹായിച്ചതാണെന്നു് എനിക്കറിയാം.

താരമഹാറാണിയോടു് കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുമനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ അവർ വല്ലാതെ അന്ധാളിച്ചു. ജനനന്മയ്ക്കുള്ള വർത്തമാനയാത്രയിൽ അദ്ദേഹത്തിനു് എന്തെങ്കിലും അപകടം നേരിടുമോ എന്നവർ ഭയന്നു. കൊട്ടാരത്തിൽനിന്നു് പുറപ്പെടുന്ന അവസരത്തിൽ അവർ ഞങ്ങൾ മൂന്നു് സുഹൃത്തുക്കളേയും പ്രത്യേകം മാറ്റിനിർത്തി അദ്ദേഹത്തെ അപകടം കൂടാതെ തിരിച്ചെത്തിക്കണമെന്നു് അപേക്ഷിച്ചു. അങ്ങിനെ രാജാവിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദം എനിക്കായി.

വർത്തമാനത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ഗൗതത്തിന്റെ ബന്ധുക്കൾ മഹാരാജാവിനെ കണ്ടു് അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അവർ പെട്ടെന്നുതന്നെ ഞങ്ങൾക്കുകഴിക്കാൻ ഭക്ഷണമൊരുക്കി. ഹർഷഘോഷരാജാവിന്റെ വരവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പാറയും മലയും തുരക്കുകയും പൊട്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പണി പഠിക്കാനാണു് എന്നു് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഗൗതത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ കുറച്ചുസമയം ആലോചിച്ചു് ഒരു പദ്ധതിയെപ്പറ്റി പറഞ്ഞു:

“അത്തരം പണി പഠിക്കാൻ നല്ലതു് കരിങ്കൽ ക്വാറിയിൽ പണിയെടുക്കുന്നതാണു്. പക്ഷെ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടു്. പുതിയ ക്വാറികളിലൊക്കെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ചാണു് പാറപൊട്ടിക്കുന്നതു്. അതു് ഭൂതകാലത്തു് പ്രായോഗികമല്ല. രാജാവിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കുതകുന്നതു് പഴയരീതിയിൽ വെടിമരുന്നുപയോഗിച്ചു് പാറപൊട്ടിക്കുന്ന രീതിയാണു്. ഇന്നു് അധികമാരും ആ രീതി ഉപയോഗിക്കാറില്ല. പക്ഷെ പോറ്റിയുടെ ക്വാറിയിൽ ഇപ്പോഴും ആ പഴയ രീതിയിലാണു് പാറപൊട്ടിക്കുന്നതു്. ഇവിടെ അടുത്താണു് താനും. അവിടെ ഒരു ജോലി തരമാക്കുന്നതു് നന്നായിരിക്കും”

പോറ്റിയെക്കുറിച്ചു് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ടു്. ഇന്നാട്ടിലെ എല്ലാവർക്കും അദ്ദേഹത്തെ അറിയാം. പാവമാണു്. പ്രാരാബ്ധക്കാരനാണു്. ചെറുപ്പത്തിൽ പലപല ജോലികൾ ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചതാണത്രെ. ശുദ്ധഗതിയും സ്വതവേ ഉള്ള ആത്മവിശ്വാസമില്ലായ്മയും കൂടിയായപ്പോൾ ഒന്നും ശരിയായില്ല. ഏറ്റവും ഒടുവിലാണു് ക്വാറി ലേലത്തിലെടുത്തതു്. പോറ്റിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതു് അവസാനത്തെ ആശ്രയമാണു്. ഇതും ശരിയായില്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പാപ്പരാവും.

ക്വാറി ലേലത്തിൽ പിടിച്ചെങ്കിലും പാറ പൊട്ടിക്കാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ വാങ്ങാനോ വാടകയ്ക്കെടുക്കാനോ ഉള്ള ധനം ആ പാവത്തിന്റെ കൈയിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണു് പഴയരീതിയിൽ വെടിമരുന്നുപയോഗിച്ചു് പാറപൊട്ടിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതു്.

അവിടുള്ള ജോലിക്കാർക്കും ഇതൊക്കെ അറിയാം. ആത്മാർത്ഥതയുള്ളവരാണു് അവർ. മനസ്സറിഞ്ഞു് പണിയെടുക്കുന്നവർ. ക്വാറിയിലെ പണി തടസപ്പെടുത്തുന്നതൊന്നും അവർ ചെയ്യില്ല. പോറ്റി പതുക്കെ പച്ചപിടിച്ചുതുടങ്ങുന്നു.

“പക്ഷെ ഒരു കുഴപ്പമുണ്ടു്,” ഗൗതത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ തുടർന്നു. “പോറ്റിയുടെ സ്വഭാവമറിയാമല്ലോ. ആളൊരു പേടിത്തൊണ്ടനാണു്. അതുകൊണ്ടു് ക്വാറിയുടെ മേൽനോട്ടവും തീരുമാനങ്ങളും കൂട്ടുകാരനും പഴയ സഹപാഠിയുമായ അന്തപ്പൻ വക്കീലിനെ ഏല്പ്പിച്ചിരിക്കുകയാണു്. വക്കീലാണെങ്കിൽ അത്രപെട്ടെന്നൊന്നും ആരേയും അടുപ്പിക്കില്ല. ആളുകളെ നല്ലവണ്ണം മനസ്സിലാക്കിയേ പെരുമാറൂ. അയാളെ ചെന്നുകണ്ടു് ബോധ്യപ്പെടുത്താനായാൽ രാജാവിനു് ജോലിയിൽ കയറാം. അതു് നിങ്ങൾ തന്നെ ഏർപ്പാടാക്കണം”

“അതു് പിന്നെ നോക്കാം, തല്ക്കാലം രാജാവിനു് വർത്തമാനകാലവുമായി ഒരു പരിചയമുണ്ടാക്കാം” എന്നും പറഞ്ഞു് ഞങ്ങൾ ഗൗതത്തിന്റെ വീട്ടുകാരോടു് യാത്രപറഞ്ഞിറങ്ങി.

നഗരത്തിലെ ഓരോ കാഴ്ചയും രാജാവിനെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തേരുകൾക്കു പകരം സ്വയമോടുന്ന വണ്ടികളാണു് ആദ്യത്തെ പ്രധാന അത്ഭുതം. ഇത്രയും തിരക്കുള്ള വീഥികൾ മറ്റൊരത്ഭുതം. വണ്ടികൾ ഓടുന്ന കറുത്ത വസ്തു എന്താണാവോ എന്നു് മനസ്സിലാക്കാൻ രാജാവു് കുനിഞ്ഞു് റോഡിൽ വിരലോടിച്ചു. അപ്പോൾ അതിലൂടെ വണ്ടിയോടിച്ചു വരികയായിരുന്ന ഒരു മദ്ധ്യവയസ്കൻ സഡൻ ബ്രേക്കിടുകയും റോഡിലിരുന്നു് തോന്നിവാസം കാണിക്കുന്നതിനു് രാജാവിനെ ചീത്തപറയുകയും ചെയ്തു് യാത്രതുടർന്നു. രാജാവാകട്ടെ, “ദെന്താപ്പൊ ഉണ്ടായേ?” എന്ന മുഖഭാവത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു് ഞങ്ങളെ നോക്കി. അപ്രകാരം വർത്തമാനകാലത്തെ ജനത്തിനെ ദുഃശീലങ്ങളെപ്പറ്റി രാജാവിനു് നേരിട്ടുള്ള ആദ്യാനുഭവം കിട്ടി.

ഞങ്ങൾ ഒരു ഓട്ടോറിക്ഷ കൈകാണിച്ചു് നിർത്തി. കയറാൻ ഭാവിച്ചപ്പോൾ ഓട്ടോഡ്രൈവർ ഞങ്ങളെ തടഞ്ഞു:

“4 പേർക്കു് കയറാനാവില്ല”

(ഞാൻ, രഘു, ഗൗതം, രാജാവു് - 4 പേർ)

“ചേട്ടൻ ഒന്നു് അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യൂന്നേയ്...”

“പറ്റില്ല സാറേ. ഇന്നു് ചെക്കിങ്ങ് ഉണ്ടു്. 4 പേരുള്ള ഓട്ടോ കണ്ടാൽ പണികിട്ടും”

ഉടനെ രാജാവിനു് സംശയമായി. എന്നെ മാറ്റിനിർത്തി എന്താ കാര്യം എന്നു് ചോദിച്ചു.

“ഇതു ഓട്ടോറിക്ഷ. ഓട്ടോ എന്നു വിളിക്കാം. ചെറിയ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നതിനു് ഉപയോഗിക്കാം. കുറച്ചു ധനം അയാൾക്കു് കൊടുത്താൽ മതി. അയാൾ ഓട്ടോറിക്ഷ ഓടിച്ചോളും. നമുക്കെത്തേണ്ട സ്ഥലത്തു് അയാൾ കൊണ്ടുചെന്നു് ഇറക്കും. പക്ഷെ ഒരു സമയത്തു് 3 പേർക്കു് മാത്രമേ കയറാനാവൂ. അതാണു് നിയമം. അതുകൊണ്ടു്...”

അപ്പോഴേക്കും രാജാവു് ഡ്രൈവറുടെ അടുത്തെത്തി.

“അതേയ്, നിങ്ങളടക്കം 4 പേരാവില്ലേ, ഓട്ടോ ഓടുമ്പോൾ?” ഡ്രൈവർ സംശയത്തോടെ രാജാവിനെ നോക്കി. “അപ്പൊ നാലുപേർക്കു് പോവാൻ പറ്റില്ല്യ എന്നതു് വെറുതെ. നാലുപേർക്കൊക്കെ പോവാൻ പറ്റും”

ഡ്രൈവർക്കൊന്നും മനസ്സിലായില്ല. രാജാവു് വിവരിച്ചു:

“നിങ്ങൾ പറഞ്ഞു 4 പേർക്കു് പോവാൻ പറ്റില്ല്യാന്നു്. 3 പേർക്കു് പോവാൻ പറ്റുമോ?”

“ഉം...”

“എങ്കിൽ 3 പേരു് കേറി എന്നിരിക്കട്ടെ. പിന്നെ നിങ്ങളും കേറും. അപ്പൊ നാലുപേരായില്ല്യേ? നാലുപേർക്കു് പൊയ്ക്കൂടേ?”

ഡ്രൈവർക്കു് കൺഫ്യൂഷനും ദേഷ്യവും ഒരുമിച്ചു് വന്നു.

“അല്ലെങ്കിൽ വേറൊരു കാര്യം നമുക്കു് ചെയ്യാം. ഞങ്ങൾ നാലുപേരും ഇതിൽ വരാം. ആരെങ്കിലും ഒരാൾ ഓടിച്ചാൽ മതിയല്ലോ. ഇവരിൽ ഒരാൾ ഓടിക്കും. നിങ്ങൾ ഇതുപോലത്തെ വേറൊരു തേരു് വരുമ്പോൾ അതു് നിർത്തി അതിൽ വന്നോളൂ. ന്താ?”

ഡ്രൈവർ ചിരിക്കണോ കരയണോ ദേഷ്യപ്പെടണോ എന്നറിയാത്ത അവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു. “അ..” എന്നു പറഞ്ഞെങ്കിലും പിന്നീടൊന്നും പറയാൻ കിട്ടാതെ അടങ്ങി കുറച്ചു സമയം മുഷ്ടിചുരുട്ടി നിന്നു. പിന്നെ എന്നോടു് ചോദിച്ചു:

“ഇയ്യാളു് ഭ്രാന്താശുപത്രീന്നാണോ? അയാൾടെ ഒരു വർത്തമാനോം വേഷോം...”

അപ്പോഴാണു് ഞങ്ങളും ശ്രദ്ധിച്ചതു്: രാജാവു് ഭൂതകാലത്തിലെ വേഷത്തിലാണു്.

അതുകൊണ്ടു് ആദ്യം പോയി കുറച്ചു വസ്ത്രം വാങ്ങി രാജാവിനെ ധരിപ്പിച്ചു. ഷർട്ടിന്റെ കാര്യത്തിൽ മൂപ്പർക്കു് പരാതിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. പാന്റിന്റെ കാര്യത്തിൽ അങ്ങിനെയല്ല. രണ്ടു കൈകൊണ്ടും ഇത്തിരി കയറ്റിപ്പിടിച്ചേ നടക്കൂ. എത്രപറഞ്ഞാലും കേൾക്കില്ല. അതുകൊണ്ടു് പാന്റ് മാറ്റി ധരിക്കാൻ മുണ്ടു് മേടിച്ചുകൊടുത്തു.

അങ്ങിനെ ഷർട്ടും മുണ്ടും ധരിച്ചു് കണ്ണാടിയിൽ നോക്കി ബോധ്യം വന്ന ശേഷം അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. ഇത്തിരി സന്ദേഹത്തോടെ ചോദിച്ചു:

“നോക്കൂ... ആ... വിക്സ്കി എവിടെ കിട്ടും?”

പിന്നീടുള്ള ഒരാഴ്ച അർമാദമായിരുന്നു. മുന്തിയ ഹോട്ടലുകളിൽ ഞങ്ങൾ താമസിച്ചു. രാജാവിനെ ഞങ്ങൾ ഓട്ടോറിക്ഷയിലും കാറിലും ബസിലും തീവണ്ടിയിലും, എന്തിനു്... വിമാനത്തിൽ വരെ കയറ്റി. ടിവിയും സിനിമയും കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ പാട്ടുകേൾക്കാവുന്ന ടേപ്‌ റെക്കോർഡറും റേഡിയോയും അദ്ദേഹത്തിനു് പിടിച്ചു. കൂളിങ്ങ് ഗ്ലാസ് എന്ന സംഭവം അദ്ദേഹത്തിനു് അത്ര ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. പെട്ടെന്നു് ഇരുട്ടായി എന്ന തോന്നൽ വന്നുവത്രെ. പലതരം മദ്യം പലവട്ടം സേവിച്ചു.

രാജാവിനെ ഞങ്ങൾ തീം പാർക്കിൽ കൊണ്ടുപോയി. അവിടത്തെ പല റൈഡുകളിൽ കയറി ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയെപ്പോലെ അദ്ദേഹം ആർത്തുകൂവിവിളിച്ചപ്പോൾ അയാളുടെ കൂടെ വന്നവർ എന്ന നിലയ്ക്കു് നാട്ടുകാർ മുഴുവൻ ഞങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു എന്നു് ഞങ്ങൾക്കു് മനസ്സിലായി.

എന്നാൽ ഒരാഴ്ച കഴിയാറായപ്പോൾ രാജാവിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിലെ പ്രകടമായ ഒരു മാറ്റം ഞങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെട്ടു. ഒന്നിലും ഒരു താല്പര്യമില്ലായ്മ. ടിവി കാണാൻ താല്പര്യമില്ല. ഹോട്ടലിലെ ഭക്ഷണത്തിനു് താല്പര്യമില്ല. ഹോട്ടലിലെ ശീതീകരിച്ച മുറിയിൽ താമസിക്കാൻ താല്പര്യമില്ല. ബസിലും ഓട്ടോറിക്ഷയിലും താല്പര്യമില്ല. എന്തിനധികം, വിസ്കി കുടിക്കാൻ പോലും താല്പര്യമില്ലാതായി. ഏതുസമയവും എന്തോ ഒരാലോചന.

ഞാനും രഘുവും ഗൗതവും കൂടിയിരുന്നാലോചിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നു് എന്തെങ്കിലും ഒരു തെറ്റു് വന്നതായി ഞങ്ങൾക്കോർമ്മയില്ല. രാജാവിനു് സുഖമില്ലായിരിക്കുമോ എന്നു് ഞങ്ങൾക്കു് തോന്നി. പക്ഷെ ആ ആശങ്ക അസ്ഥാനത്തായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഡെയ്‌ലി ഒന്നൊന്നര മണിക്കൂർ വ്യായാമം ചെയ്യുന്നുണ്ടു്. ശരീരസുഖമില്ലാത്തയാൾക്കു് അതിനു് സാധിക്കില്ലല്ലോ. എന്നാലിനി മനസ്സിനെ എന്തെങ്കിലും അലട്ടുന്നുണ്ടാകുമോ? അന്നുച്ചക്കു് ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ നേരിട്ടു് കാര്യം തിരക്കണമെന്നു് ഞങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചു.

ഉച്ചയൂണിനുള്ള ഓർഡർ സ്വീകരിച്ചു് വെയ്റ്റർ പോയപ്പോൾ ഞങ്ങൾ മൂവരും രാജാവിനുനേരെ തിരിഞ്ഞു.

പക്ഷെ ഒന്നും ചോദിക്കേണ്ടിവന്നില്ല. അദ്ദേഹം തന്നെ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.

“രണ്ടുദിവസമായി മനസ്സിനു് ഒരസ്കിത. ആകെക്കൂടി.. എന്താപറയ...”

“ഞാനാലോചിക്യായിരുന്നു. എന്തിനാപ്പൊ ഈ ഭാവിയിലു് വന്നിട്ടു് ആസ്വദിച്ചു് നടക്കുന്നതു്? ഇത്തിരി ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ എനിക്കു് എന്റെ രാജ്യത്തേക്കും കാലത്തേക്കും മടങ്ങാനുള്ളതല്ലേ? ഞാൻ നിങ്ങളുടെയീ നേരമ്പോക്കുകളൊക്കെ ആസ്വദിക്കാൻ പാടുണ്ടോ?”

“ഇത്രക്കൊക്കെ ചിന്തിക്കാനുണ്ടോ തം... രാജാവേ? അങ്ങു് ഞങ്ങളുടെ സമയത്തു് ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുവേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു. വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യത്തിനാണോ? ഒരു രാജ്യത്തിനുവേണ്ടിയല്ലേ? ഇത്രയും ബുദ്ധിമുട്ടു സഹിച്ചു് കാലത്തിലൂടെ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ കുറേ സമയം സ്വന്തം വിനോദത്തിനായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതു് തെറ്റാണോ?”

രാജാവു് ഇത്തിരി വിസ്കി നുണഞ്ഞു. ഗ്ലാസ് തിരിച്ചുമേശപ്പുറത്തുവച്ചു് പിടിവിടാതെ ആ ഗ്ലാസിനെ രണ്ടുനിമിഷം നോക്കിയിരുന്നു.

“അതൊരു തെറ്റല്ല. ഞാനുദ്ദേശിച്ചതു് ആ അർത്ഥത്തിലല്ല. എത്രദിവസത്തേക്കു് നിങ്ങളൊരുക്കുന്ന സൗഭാഗ്യങ്ങൾ എനിക്കനുഭവിയ്ക്കാനാവും? ഏതാനും ആഴ്ചകൾ. ഏറിയാൽ കുറച്ചു മാസങ്ങൾ. എന്തായാലും തിരിച്ചു ചെന്നാൽ പിന്നെയൊരിക്കലും ഈ സുഖസൗകര്യങ്ങൾ എനിക്കു് കിട്ടില്ല. ഒരുപക്ഷെ ഞാൻ അതിൽ ദുഃഖിതനായാലോ? കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ മാത്രമനുഭവിയ്ക്കാനുള്ള സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകി ജീവിച്ചു് പിന്നീടു് ആ സുഖങ്ങളെയോർത്തു് സങ്കടപ്പെടുന്നതു് വിഡ്ഢിത്തമല്ലേ?”

“നിങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ തുണി തിരുമ്പാൻ ഒരു പൊടി കൊണ്ടുവന്നു. ആ പൊടി വെള്ളത്തിലിട്ടു കലക്കി തുണി കഴുകിയപ്പോൾ ചെളിയും കറയും നീങ്ങിക്കിട്ടി. ഉപയോഗിക്കുന്തോറും ആ പൊടി കുറഞ്ഞുകുറഞ്ഞുവരും. ഒരു ദിവസം പൊടി തീരും. അതുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ തുണി പഴയരീതിയിൽ അലക്കേണ്ടിവരും. കറയായാൽ പോവില്ല്യ. ആ സമയത്തു് ‘ഇത്തിരി പൊടി കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ’ എന്നു് നമ്മളാഗ്രഹിച്ചുപോവും. എന്നാലോ, പൊടി എവിടന്നു് കിട്ടാൻ! പിന്നീടു് നിരാശരായി ജീവിക്കേണ്ടിവരും”

രാജാവു് പറഞ്ഞതിന്റെ പൊരുൾ കുറേയൊക്കെ ഞങ്ങൾക്കു് മനസ്സിലായി.

“നിങ്ങൾ വിളമ്പിയ ഈ വിസ്കി. കഴിച്ചാൽ കുറച്ചു നാഴിക നല്ല സുഖം. അതു കഴിഞ്ഞാൽ കഴിഞ്ഞു”

“അതാ ഞാൻ പറഞ്ഞതു് സുഖസൗകര്യങ്ങൾ അനുഭവിയ്ക്കാൻ എനിക്കു് പേടിയാവുന്നു. ഞാൻ വന്ന ഉദ്ദേശ്യം മറക്കരുതു്. നിങ്ങളെനിക്കു് എത്രയും വേഗം പാറപൊട്ടിയ്ക്കുന്നിടത്തു് ജോലി ശരിയാക്കിത്തരൂ”

പോറ്റിയുടെ ക്വാറിയിൽ ജോലിക്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷയുമായി ഞങ്ങൾ അന്തപ്പൻ വക്കീലിനെ പോയിക്കണ്ടു. പോകുമ്പോൾ രാജാവിനെ ഏറ്റവും മോശം വസ്ത്രം ധരിപ്പിയ്ക്കാൻ ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു.

“അന്തപ്പൻ വക്കീലിനു് രാജാവിനെ കാണുമ്പോൾത്തന്നെ ഒരു സഹതാപം തോന്നണം. അതിനു് മുഷിഞ്ഞ ഈ മുണ്ടു് മതിയാവും. പിന്നെ ഈ പഴയ ബനിയനും ധരിച്ചോട്ടെ. അല്ലെ?”

അന്തപ്പൻ വക്കീൽ പ്രത്യേകസ്വഭാവക്കാരനാണെന്നും അദ്ദേഹത്തിനെ സ്വാധീനിക്കാൻ ഒരു പരമസാധുവിനെപ്പോലെ അഭിനയിക്കണമെന്നും അതിനു് ഈ വേഷം സഹായിക്കുമെന്നും പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവു് സമ്മതിച്ചു.

ഞങ്ങൾ വക്കീലിന്റെ വീട്ടിലെത്തി അദ്ദേഹത്തെ ആഗമനോദ്ദേശ്യം അറിയിച്ചു.

അന്തപ്പൻ വക്കീലിനു് അന്നേ അറുപത്തഞ്ചിനോടടുത്ത പ്രായമുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ നല്ല ചുറുചുറുക്കു്. ഉറക്കെയുള്ള സംസാരം. മെലിഞ്ഞ ശരീരം. കഷണ്ടി കയറിയ തല. തലമുടി മുഴുവൻ നരച്ചിരിക്കുന്നു. ആറടിയോടടുത്ത ഉയരം. നരച്ച മീശ. സന്തതസഹചാരിയായി ഒരു വാക്കിങ്ങ് സ്റ്റിക്.

കോടതിയിൽ പോയാൽ ആൾ പുലിയായിരുന്നത്രെ. പക്ഷെ പോകുന്ന ദിവസങ്ങൾ ചുരുക്കം. മിക്കവാറും സമയം നാട്ടുകാരെ സഹായിക്കലായിരുന്നു പണി. അതുകൊണ്ടു് നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ സമ്മതനാണു്.

ഇങ്ങനെയുള്ളയാളിന്റെ മുമ്പിലേക്കാണു് ഞങ്ങൾ മുഷിഞ്ഞ തുണിധരിച്ച ഹർഷഘോഷരാജാവിനെ കൊണ്ടുചെന്നതു്. വക്കീൽ പൂമുഖത്തു് ചാരുകസാലയിൽ എഴുന്നേറ്റിരിക്കുകയായിരുന്നു.

പൊക്കം കുറഞ്ഞു് മെലിഞ്ഞ രാജാവിനെ വക്കീലൊന്നു് നോക്കി. എന്നിട്ടു് ഞങ്ങളുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു് ചോദ്യഭാവത്തിൽ ദൃഷ്ടിപതിപ്പിച്ചു.

“വക്കീൽസാറേ, ഇതു് രാമൻ. വളരെ ദൂരെയാണു് വീടു്. പട്ടണത്തിൽ ജോലിയന്വേഷിച്ചെത്തിയതാണു്. പോറ്റിയുടെ ക്വാറിയിൽ ആളെ ആവശ്യമുണ്ടു് എന്നറിഞ്ഞു. വക്കീൽസാറൊന്നു് സഹായിക്കണം”

വക്കീൽ എഴുന്നേറ്റു. ഞങ്ങളുടെ അടുത്തെത്തി.

“ആരു്? ഇവനോ? ഇവനു് ഒരിഷ്ടിക എടുത്തുയർത്താനുള്ള ആവതുണ്ടോ? ഇവിടെ മിറ്റമടിച്ചുവാരാൻ ഒരാളെ ആവശ്യമുണ്ടു്. ഇവനു് വേണച്ചാൽ ആ ജോലി ചെയ്യാം”

“അയ്യോ സാറേ, നല്ല ആരോഗ്യമുള്ള ചെറുപ്പക്കാരണാണു്. നല്ലപോലെ ജോലിയെടുക്കും...”

“ന്നാൽ ഇവിടത്തെ അടുക്കളയിലെ പണികൂടി കൊടുക്കാം. ന്താ, പാചകം അറിയോ?”

“സാർ, ആളു് മെലിഞ്ഞിട്ടാണു് എന്നുവച്ചാലും നല്ല ശക്തിയാണു്. ക്വാറിയിലെ പണിക്കു് യോജിച്ചയാളാണു്. മാത്രമല്ല, പാവാണു്. നാടും നഗരവുമൊന്നുമായി വലിയ പരിചയമില്ല...”

“അതെന്താ? കാട്ടിലാണോ താമസം?”

ഞങ്ങൾ എന്തുപറയണമെന്നറിയാതെ ഒരുനിമിഷം നിന്നു. ആ സമയത്തു് രാജാവു് മുമ്പാക്കം നീങ്ങി “അതെ, കാട്ടിലാണു്” എന്നു പറഞ്ഞു.

“ഹാ! ഹാ! ഹാ! ഹാ!” അന്തപ്പൻ വക്കീലിന്റെ അട്ടഹാസം അവിടെ മുഴങ്ങി.

“ഉം, തന്നെ കണ്ടാലും തോന്നും. ഏതുവരെ പഠിച്ചു?”

“മലയാളം എഴുതാനും വായിക്കാനും അറിയാം” ഞങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്തമാതിരി രാജാവു് പറഞ്ഞു.

“ഇംഗ്ലിഷ് തീരെ വശമില്ല സാർ” ഞാൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

“രസികൻ! രസികൻ!! ദാ, ആ സാധനം എങ്ങിനാ കത്തിക്കുന്നേ?” വക്കീൽ ബൾബ് ചൂണ്ടി ചോദിച്ചു.

വക്കീൽ പരീക്ഷിക്കുകയാണു്. സ്വിച്ചിട്ടാൽ ബൾബ് കത്തും എന്നു് ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞതു് കള്ളമാണെന്നു് വക്കീലിനു് ബോധ്യമാവും. സ്വിച്ച്, ബസ്, കാർ മുതലായ വളരെ സർവസാധാരണമായ കുറച്ചു വാക്കുകൾ ഞങ്ങൾ രാജാവിനു് പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടു്. അതെങ്ങാനും അദ്ദേഹം പറയുമോ എന്നു് ഞങ്ങൾ പകച്ചു.

എന്നാൽ രാജാവു് ഞങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷക്കും അപ്പുറമായിരുന്നു.

“ ഞങ്ങൾ സാധാരണ തീയിട്ടാണു് എന്തും കത്തിക്കുന്നതു് ഏമാന്നേ..”

ഞങ്ങൾ ആദ്യമൊന്നമ്പരന്നു. പിന്നെ പതുക്കെ രാജാവു് പറഞ്ഞതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലായി. ബൾബ് എങ്ങിനെ കത്തിക്കും എന്നായിരുന്നു ചോദ്യം. എന്തും കത്തിക്കാൻ തീയിലിട്ടാൽ മതിയെന്നു് ഉത്തരവും.

“ഹാ! ഹാ! ഹാ! ഡബിൾ രസികൻ!!” അന്തപ്പൻ വക്കീലിനു് ആ മറുപടി നന്നേ ബോധിച്ചു. അഭിനന്ദനം അറിയിക്കാനായി രാജാവിന്റെ പുറത്തു് തട്ടി. എന്നിട്ടു് ഒരു നിമിഷം നിന്നിട്ടു് രാജാവിന്റെ മസിലുകളിൽ ഞെക്കിനോക്കി.

“ആളേയ്.. ഞാൻ വിചാരിച്ചോണം അല്ല. നല്ല ബലമുള്ള കൂട്ടത്തിലാ. താൻ ഒരു കാര്യം ചെയ്തേ. ആ തൊഴുത്തിന്റെ ഓടു് നാലെണ്ണം ഇളകീട്ടുണ്ടു്. അതൊന്നു് നേരെയാക്കിക്കേ. നോക്കട്ടെ”

ഞങ്ങൾ നോക്കിനില്ക്കെ ഒരഭ്യാസിയുടെ മെയ്വഴക്കത്തോടെ തൊട്ടടുത്ത നെല്ലിമരത്തിൽ കയറി അതിന്റെ ചില്ലയിൽക്കൂടി രാജാവു് തൊഴുത്തിനു മുകളിൽ കയറി. ഒന്നു് ചുറ്റി കണ്ണോടിച്ചു് അദ്ദേഹം ചില ഓടുകൾ നേരെയാക്കി.

“ഏമാന്നേ, ഒന്നുരണ്ടു് മൂലോടിനു് തകരാറുണ്ടു്. ഇത്തിരി കളിമണ്ണു് കിട്ടുംച്ചാൽ ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിത്തരാം”

“അതു് പിന്നെയാവാം. താൻ ഇപ്പൊ താഴെയിറങ്ങിക്കേ” എന്നു കല്പ്പിച്ചു് അന്തപ്പൻ വക്കീൽ ഞങ്ങളുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു.

“ആളെ എനിക്കിഷ്ടമായി. അടുത്ത തിങ്കളാഴ്ച മുതൽ ക്വാറിയിൽ വന്നോട്ടെ. കൂലി, ചെയ്യുന്ന ജോലിക്കനുസരിച്ചാവും. ആദ്യത്തെ മാസം നോക്കട്ടെ, ജോലി ശരിക്കു് ചെയ്യുന്നുണ്ടോന്നു്. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പിന്നെ നിശ്ചയിക്കാം. ങാ, താഴെയിറങ്ങിയല്ലൊ രാമൻ. താൻ നല്ല കാട്ടുജാതിയാ. തനിക്കു് ജോലി തന്നിരിക്കുന്നു. സന്തോഷമായില്ല്യോ? തിങ്കളാഴ്ച മുതൽ വരണം. അതിനിടക്കു് വീട്ടിൽ പോകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ തിങ്കളാഴ്ച വരുമ്പോൾ ഇത്തിരി കാട്ടുതേൻ കൊണ്ടുവരണം”

“ഇപ്പൊ കണ്ട ആളൊരു ഌണ്വാ” തിരിച്ചുവരുമ്പോൾ രാജാവു് പറഞ്ഞു. “എന്തൊരു ഉറക്കെയാ അയാളുടെ സംസാരോം ചിരീം!”

“എന്തിനാ രാജാവേ അങ്ങു് കാട്ടുജാതിയാണു് എന്നൊക്കെ പറയാൻ പോയതു്? അങ്ങു്...”

“അതിനെന്താ? എന്റെ ആവശ്യം പാറപൊട്ടിക്കാൻ പഠിക്കുകയാണു്. കുറച്ചുമാസത്തേക്കു് ആ വിദ്വാൻ അങ്ങിനെ ധരിച്ചോട്ടെ. എനിക്കു് ഒരു നഷ്ടവുമില്ല”

തിങ്കളാഴ്ച വരെയുള്ള ദിവസങ്ങൾ ഞങ്ങൾ രാജാവിന്നു് ക്വാറിയിൽ പോകുമ്പോൾ ധരിക്കാനുള്ള വിലകുറഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാനും ബസിൽ ഒറ്റക്കു് യാത്രചെയ്യാനുള്ള പരിശീലനം കൊടുക്കാനും വിനിയോഗിച്ചു.




(തുടരും)